Quyền Tác Giả Là Gì? Gồm Những Quyền Nào Và Được Bảo Hộ Ra Sao Theo Luật Sở Hữu Trí Tuệ

Người họa sĩ đang vẽ tác phẩm mới, tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả khi hình thành

Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu, theo khoản 2 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ. Trong đời sống, người ta hay gọi quyền này là bản quyền, bản quyền tác giả hoặc tác quyền. Đối tượng của nó là tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học.

Điều 18 Luật Sở hữu trí tuệ chia quyền tác giả thành 2 nhóm: quyền nhân thân và quyền tài sản. Quyền nhân thân có 4 quyền tại Điều 19, gắn với danh dự và tên tuổi người sáng tạo. Quyền tài sản có 6 quyền tại Điều 20, cho phép khai thác tác phẩm để thu tiền.

Theo khoản 1 Điều 6, quyền tác giả phát sinh ngay khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định. Tác phẩm chưa đăng ký vẫn được bảo hộ. Thời hạn bảo hộ quyền tài sản thường kéo dài suốt cuộc đời tác giả và 50 năm sau khi tác giả chết (Điều 27).

Luật số 131/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/4/2026 đã sửa nhiều điểm về quyền tác giả, gồm cả việc dùng dữ liệu để huấn luyện trí tuệ nhân tạo. Nghị định 134/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 09/4/2026, bổ sung điều kiện bảo hộ tác phẩm có dùng AI. Bài viết đi từ khái niệm, nội dung quyền, chủ thể, đối tượng, thời hạn, giới hạn, đến đăng ký và xử lý xâm phạm.

Quyền tác giả là gì?

Quyền tác giả là quyền dân sự đối với tác phẩm, quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ 2005, phát sinh từ hoạt động sáng tạo. Quyền này thuộc về người sáng tạo hoặc người sở hữu tác phẩm.

Định nghĩa trên cần đọc cùng khái niệm “tác phẩm” để thấy rõ phạm vi bảo hộ.

Khoản 7 Điều 4 định nghĩa tác phẩm là sản phẩm sáng tạo trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật, khoa học, thể hiện bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức nào. Một bài thơ, một bức ảnh, một bản nhạc hay một phần mềm đều là tác phẩm. Tác phẩm phái sinh, theo khoản 8 Điều 4, là tác phẩm tạo ra từ tác phẩm đã có qua dịch, phóng tác, biên soạn, chú giải, tuyển chọn, cải biên hoặc chuyển thể.

Quyền tác giả nằm trong quyền sở hữu trí tuệ, cùng với quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng (khoản 1 Điều 4). Văn bản gốc điều chỉnh là Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, đã sửa đổi 5 lần. Bạn có thể xem toàn văn tại trang Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành.

Quyền tác giả có những đặc điểm gì?

Quyền tác giả có 4 đặc điểm chính: tự động phát sinh, bảo hộ hình thức thể hiện, đòi hỏi tính nguyên gốc và có thời hạn với quyền tài sản.

Các đặc điểm này giải thích vì sao quyền tác giả khác hẳn quyền đối với nhãn hiệu hay sáng chế.

  • Tự động phát sinh: khoản 1 Điều 6 không đặt điều kiện công bố hay đăng ký.
  • Bảo hộ hình thức: pháp luật bảo vệ cách diễn đạt, còn ý tưởng thì không (khoản 4 Điều 15).
  • Tính nguyên gốc: khoản 3 Điều 14 yêu cầu tác phẩm do tác giả trực tiếp sáng tạo, không sao chép từ tác phẩm của người khác.
  • Có thời hạn: quyền tài sản chấm dứt sau thời hạn tại Điều 27, trong khi 3 quyền nhân thân được bảo hộ vô thời hạn.

Ngoài ra, luật không xét nội dung hay chất lượng tác phẩm khi xác lập quyền. Bản nháp viết tay của một sinh viên và tiểu thuyết đoạt giải có vị trí ngang nhau về mặt phát sinh quyền.

Quyền tác giả phát sinh khi nào?

Quyền tác giả phát sinh từ thời điểm tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định, theo khoản 1 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ.

Điều luật này loại trừ rõ nhiều yếu tố mà người đọc thường nghĩ là điều kiện bắt buộc.

Quyền phát sinh không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ của tác phẩm. Tác phẩm đã công bố hay chưa, đã đăng ký hay chưa cũng không ảnh hưởng. Một bản nhạc được ghi âm trên điện thoại, một bản vẽ lưu trong máy tính đều đã có hình thức vật chất.

Ký hiệu © chỉ có giá trị thông báo. Luật Sở hữu trí tuệ không coi ký hiệu này là điều kiện để có quyền. Gắn © kèm tên chủ sở hữu và năm công bố vẫn hữu ích vì người khác biết tác phẩm có chủ.

Quyền tác giả bảo hộ ý tưởng hay hình thức thể hiện?

Quyền tác giả chỉ bảo hộ hình thức thể hiện, không bảo hộ ý tưởng, theo khoản 4 Điều 15 do Luật 131/2025/QH15 bổ sung.

Điểm mới này trả lời thẳng câu hỏi hay gặp về chuyện “đạo ý tưởng”.

Khoản 4 Điều 15 loại trừ 3 thứ: ý tưởng, khẩu hiệu và tên tác phẩm đứng tách riêng. Nghị định 134/2026/NĐ-CP giải thích ý tưởng là suy nghĩ, dự định, phương hướng sáng tạo chưa được định hình dưới hình thức vật chất. Khẩu hiệu là cụm từ ngắn mang tính quảng bá, không thể hiện dấu ấn sáng tạo riêng.

Ví dụ, ý tưởng “phim về cô gái xuyên không” không được bảo hộ. Kịch bản cụ thể với lời thoại, tình tiết và nhân vật do một người viết ra thì được bảo hộ.

Quyền tác giả và bản quyền có khác nhau không?

Không khác về pháp lý: “bản quyền” và “tác quyền” là cách gọi thông dụng, còn “quyền tác giả” là thuật ngữ chính thức trong Luật Sở hữu trí tuệ.

Điều dễ nhầm hơn là ranh giới giữa quyền tác giả và quyền liên quan.

Bảng dưới so sánh 3 khái niệm hay bị dùng lẫn.

Tiêu chí Quyền tác giả Bản quyền, tác quyền Quyền liên quan
Nguồn gốc Khoản 2 Điều 4 Luật SHTT Cách gọi đời thường, gốc từ “copyright” Khoản 3 Điều 4 Luật SHTT
Đối tượng Tác phẩm Thường chỉ tác phẩm Cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh và tín hiệu cáp mang chương trình được mã hóa
Chủ thể Tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả Như quyền tác giả Người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi, tổ chức phát sóng
Dùng trong hồ sơ Có Không dùng trong văn bản pháp lý Có

Ca sĩ hát một ca khúc có quyền liên quan với cuộc biểu diễn, còn nhạc sĩ có quyền tác giả với bài hát. Chi tiết về nhóm quyền này có tại bài quyền liên quan đến quyền tác giả.

Quyền tác giả bao gồm những quyền nào?

Có 2 nhóm quyền tác giả theo Điều 18: quyền nhân thân với 4 quyền tại Điều 19 và quyền tài sản với 6 quyền tại Điều 20.

Hai nhóm này khác nhau ở khả năng chuyển giao và thời hạn bảo hộ.

Quyền nhân thân của tác giả gồm những quyền gì?

Quyền nhân thân gồm 4 quyền tại Điều 19: đặt tên tác phẩm, đứng tên, công bố tác phẩm và bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm.

Danh sách sau nêu từng quyền và điểm cần lưu ý.

  1. Đặt tên cho tác phẩm: tác giả có thể chuyển quyền sử dụng quyền này cho người nhận chuyển giao quyền tài sản.
  2. Đứng tên thật hoặc bút danh: tác giả được nêu tên khi tác phẩm được công bố, sử dụng.
  3. Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố: đây là quyền nhân thân duy nhất có thể chuyển nhượng và có thời hạn.
  4. Bảo vệ sự toàn vẹn: tác giả có quyền ngăn người khác sửa chữa, cắt xén, xuyên tạc tác phẩm gây phương hại đến danh dự và uy tín của mình.

Khoản 2 Điều 47 cấm tác giả chuyển quyền sử dụng quyền đứng tên và quyền bảo vệ sự toàn vẹn. Hai quyền này gắn chặt với con người tác giả. Chủ sở hữu đã mua đứt tác phẩm vẫn không được xóa tên tác giả.

Quyền tài sản của tác giả gồm những quyền gì?

Quyền tài sản gồm 6 quyền tại khoản 1 Điều 20, từ làm tác phẩm phái sinh, biểu diễn, sao chép, phân phối, truyền đạt đến cho thuê.

Mỗi quyền tương ứng với một kiểu khai thác tác phẩm để kiếm tiền.

Bảng dưới liệt kê 6 quyền theo đúng các điểm của khoản 1 Điều 20.

Điểm Quyền tài sản Ví dụ khai thác
a Làm tác phẩm phái sinh Dịch tiểu thuyết, chuyển thể truyện thành phim
b Biểu diễn tác phẩm trước công chúng Hát bài hát trong đêm nhạc
c Sao chép tác phẩm In sách, nhân bản đĩa, tải tệp lên máy chủ
d Phân phối, nhập khẩu để phân phối bản gốc hoặc bản sao Bán sách, nhập đĩa về bán
đ Phát sóng, truyền đạt đến công chúng, kể cả theo yêu cầu Đưa phim lên nền tảng xem trực tuyến
e Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính Cho thuê bản quyền phần mềm

Khoản 2 Điều 20 quy định người khác muốn dùng các quyền này phải được chủ sở hữu cho phép và trả tiền bản quyền. Ngoại lệ là các trường hợp giới hạn quyền tại Điều 25, 25a, 26, 32 và 33. Làm tác phẩm phái sinh có thể ảnh hưởng sự toàn vẹn tác phẩm, khi đó còn cần văn bản đồng ý của tác giả.

Ai là tác giả và ai là chủ sở hữu quyền tác giả?

Tác giả là người trực tiếp sáng tạo tác phẩm (Điều 12a), còn chủ sở hữu quyền tác giả là người nắm một, một số hoặc toàn bộ quyền tài sản (Điều 36).

Hai tư cách này có thể thuộc về cùng một người hoặc tách ra cho hai người khác nhau.

Điều 12a nói rõ người hỗ trợ, góp ý hoặc cung cấp tư liệu cho người khác sáng tạo không phải tác giả. Đồng tác giả là những người cùng trực tiếp sáng tạo. Việc thực hiện quyền của đồng tác giả cần sự thỏa thuận của tất cả.

Luật Sở hữu trí tuệ có 6 trường hợp chủ sở hữu quyền tác giả, từ Điều 37 đến Điều 42.

  1. Tác giả tự dùng thời gian, tài chính, cơ sở vật chất của mình để sáng tạo (Điều 37).
  2. Các đồng tác giả cùng sáng tạo (Điều 38).
  3. Tổ chức giao nhiệm vụ hoặc ký hợp đồng với tác giả, trừ khi có thỏa thuận khác (Điều 39).
  4. Người thừa kế quyền tác giả (Điều 40).
  5. Người được chuyển giao quyền theo hợp đồng (Điều 41).
  6. Nhà nước, ví dụ với tác phẩm làm bằng ngân sách nhà nước hoặc tác phẩm khuyết danh (Điều 42).

Trường hợp thứ 3 hay bị hiểu nhầm. Nhân viên thiết kế logo trong giờ làm việc vẫn là tác giả, nhưng công ty thường là chủ sở hữu quyền tài sản. Quyền đứng tên vẫn thuộc nhân viên. Phân tích từng trường hợp có tại bài chủ thể quyền tác giả.

Với tác giả nước ngoài, Điều 13 bảo hộ tác phẩm công bố lần đầu tại Việt Nam. Tác phẩm công bố tại Việt Nam trong 30 ngày kể từ lần công bố đầu ở nước khác cũng được bảo hộ. Tác phẩm được bảo hộ theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên cũng được bảo hộ.

Tác phẩm nào được bảo hộ quyền tác giả?

Đôi tay chơi piano bên bản nhạc viết tay, một loại tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả

Có 12 loại hình tác phẩm được bảo hộ tại khoản 1 Điều 14, từ tác phẩm văn học, âm nhạc, điện ảnh đến chương trình máy tính và sưu tập dữ liệu.

Danh mục này đi kèm 4 nhóm đối tượng bị loại trừ tại Điều 15.

Bảng dưới gom 12 loại hình theo đúng thứ tự các điểm của khoản 1 Điều 14.

Điểm Loại hình tác phẩm
a Tác phẩm văn học, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình
b Bài giảng, bài phát biểu, bài nói khác
c Tác phẩm báo chí
d Tác phẩm âm nhạc
đ Tác phẩm sân khấu
e Tác phẩm điện ảnh và tác phẩm tạo ra theo phương pháp tương tự
g Tác phẩm mỹ thuật, mỹ thuật ứng dụng
h Tác phẩm nhiếp ảnh
i Tác phẩm kiến trúc
k Bản họa đồ, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ về địa hình, kiến trúc, công trình khoa học
l Tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian
m Chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu

Luật 131/2025/QH15 sửa khoản 1 Điều 22: chương trình máy tính được bảo hộ như tác phẩm văn học, dù ở dạng mã nguồn hay mã máy. Phần mềm và âm nhạc có bài riêng về bản quyền phần mềm và bản quyền âm nhạc.

Tác phẩm phái sinh chỉ được bảo hộ khi không gây phương hại đến quyền tác giả với tác phẩm gốc (khoản 2 Điều 14). Xem thêm bài tác phẩm phái sinh.

Đối tượng nào không được bảo hộ quyền tác giả?

Có 4 nhóm đối tượng không được bảo hộ quyền tác giả tại Điều 15 Luật Sở hữu trí tuệ, trong đó nhóm thứ 4 mới được bổ sung năm 2025.

Danh sách sau liệt kê đủ 4 nhóm.

  1. Tin tức thời sự thuần túy đưa tin.
  2. Văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính, văn bản khác thuộc lĩnh vực tư pháp và bản dịch chính thức của các văn bản đó.
  3. Quy trình, hệ thống, phương pháp hoạt động, khái niệm, nguyên lý, số liệu.
  4. Ý tưởng; khẩu hiệu; tên tác phẩm đứng tách riêng (khoản 4, Luật 131/2025/QH15).

Nhóm thứ 2 giải thích vì sao bài viết này được trích nguyên văn điều luật mà không xin phép ai. Danh mục chi tiết có tại bài đối tượng bảo hộ quyền tác giả.

Quyền tác giả được bảo hộ trong bao lâu?

Thời hạn bảo hộ quyền tác giả có 2 mức theo Điều 27: vô thời hạn với 3 quyền nhân thân, và có thời hạn với quyền công bố cùng 6 quyền tài sản.

Mốc tính thời hạn khác nhau theo loại hình tác phẩm.

Bảng dưới tóm tắt thời hạn theo điểm a và điểm b khoản 2 Điều 27.

Loại tác phẩm hoặc quyền Thời hạn bảo hộ Căn cứ
Quyền đặt tên, đứng tên, bảo vệ sự toàn vẹn Vô thời hạn Khoản 1 Điều 27
Tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng, tác phẩm khuyết danh 75 năm từ khi công bố lần đầu; chưa công bố trong 25 năm từ khi định hình thì 100 năm từ khi định hình Điểm a khoản 2 Điều 27
Các tác phẩm còn lại Suốt cuộc đời tác giả và 50 năm tiếp theo năm tác giả chết Điểm b khoản 2 Điều 27
Tác phẩm đồng tác giả Tính theo năm chết của đồng tác giả cuối cùng Điểm b khoản 2 Điều 27

Thời hạn chấm dứt vào 24 giờ ngày 31 tháng 12 của năm chấm dứt thời hạn (điểm c khoản 2). Ví dụ, một nhà văn mất năm 1980 thì tác phẩm hết bảo hộ quyền tài sản lúc 24 giờ ngày 31/12/2030. Từ năm 2031, tác phẩm thuộc về công chúng, nhưng người dùng vẫn ghi đúng tên tác giả. Cách tính cho từng trường hợp có tại bài thời hạn bảo hộ quyền tác giả.

Giới hạn quyền tác giả gồm những trường hợp nào?

Có 2 nhóm giới hạn quyền tác giả: dùng tự do, không xin phép và không trả tiền (Điều 25), và dùng không xin phép nhưng trả tiền (Điều 26).

Cả hai nhóm chỉ áp dụng với tác phẩm đã công bố và đều buộc ghi tên tác giả, nguồn gốc.

Khoản 1 Điều 25 nêu các trường hợp không xin phép, không trả tiền, gồm:

  • Tự sao chép một bản để nghiên cứu khoa học, học tập của cá nhân, không nhằm mục đích thương mại.
  • Sao chép hợp lý một phần tác phẩm bằng thiết bị sao chép để nghiên cứu, học tập; dùng hợp lý tác phẩm để minh họa khi giảng dạy.
  • Trích dẫn hợp lý để bình luận, giới thiệu, minh họa trong tác phẩm của mình hoặc để đưa tin.
  • Cơ quan nhà nước dùng tác phẩm trong hoạt động công vụ.
  • Thư viện dùng tác phẩm không nhằm mục đích thương mại, như sao chép để lưu trữ, bảo quản.
  • Biểu diễn sân khấu, âm nhạc, múa trong sinh hoạt văn hóa, tuyên truyền cổ động không nhằm mục đích thương mại.
  • Chụp ảnh, truyền hình tác phẩm mỹ thuật, kiến trúc trưng bày nơi công cộng để giới thiệu, không nhằm mục đích thương mại.

Mọi trường hợp trên đều qua “phép thử 3 bước” tại khoản 2 Điều 25. Việc sử dụng không được mâu thuẫn với khai thác bình thường tác phẩm, không gây thiệt hại bất hợp lý cho chủ sở hữu. Khoản 3 Điều 25 loại tác phẩm kiến trúc, mỹ thuật, chương trình máy tính và tuyển tập khỏi quyền tự sao chép.

Điều 26 áp dụng cho tổ chức phát sóng và người dùng bản ghi âm, ghi hình trong kinh doanh. Quán cà phê mở nhạc đã phát hành là ví dụ quen thuộc: không cần xin phép từng nhạc sĩ, nhưng vẫn trả tiền bản quyền. Mức tiền do các bên thỏa thuận, không thỏa thuận được thì theo quy định của Chính phủ.

Luật 131/2025/QH15 thêm khoản 5 Điều 7 về văn bản và dữ liệu đã công bố hợp pháp. Tổ chức, cá nhân được dùng chúng để nghiên cứu khoa học, thử nghiệm và huấn luyện hệ thống AI, với điều kiện không ảnh hưởng bất hợp lý đến tác giả. Dữ liệu là đối tượng được bảo hộ quyền tác giả còn theo quy định riêng của Chính phủ.

Có bắt buộc đăng ký quyền tác giả không?

Không, vì khoản 2 Điều 49 Luật Sở hữu trí tuệ quy định việc đăng ký không là thủ tục bắt buộc để được hưởng quyền tác giả.

Đăng ký vẫn có giá trị lớn khi xảy ra tranh chấp.

Khoản 3 Điều 49 quy định người đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả không có nghĩa vụ chứng minh quyền khi tranh chấp, trừ khi có chứng cứ ngược lại. Người không đăng ký phải tự chứng minh bằng bản thảo, tệp gốc, nhân chứng. Khoản 2a Điều 49 buộc người nộp hồ sơ chịu trách nhiệm về thông tin đã kê khai.

Hồ sơ theo khoản 2 Điều 50 và Điều 39a Nghị định 17/2023/NĐ-CP (bổ sung bởi Nghị định 134/2026/NĐ-CP) gồm:

  • Tờ khai đăng ký, do chính tác giả hoặc chủ sở hữu ký tên hoặc điểm chỉ.
  • Bản sao tác phẩm; nộp bản giấy thì gồm 02 bản sao.
  • Văn bản ủy quyền, khi nộp qua người được ủy quyền.
  • Tài liệu chứng minh quyền sở hữu: tự sáng tạo, giao nhiệm vụ, hợp đồng, thừa kế hoặc chuyển giao.
  • Văn bản đồng ý của các đồng tác giả hoặc đồng chủ sở hữu, khi có.

Mẫu tờ khai hiện hành ban hành kèm Thông tư 08/2026/TT-BVHTTDL ngày 22/4/2026, thay Thông tư 08/2023/TT-BVHTTDL. Phí đăng ký áp dụng theo Thông tư 211/2016/TT-BTC; bài không ghi mức phí và thời hạn xử lý vì cần đối chiếu biểu phí tại thời điểm nộp. Quy trình chi tiết có tại bài đăng ký bản quyền tác giả và Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả.

Cá nhân nước ngoài không thường trú và tổ chức nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam nộp hồ sơ qua tổ chức dịch vụ đại diện quyền tác giả. Căn cứ là khoản 2 Điều 38 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, sửa bởi Nghị định 134/2026/NĐ-CP.

Hành vi nào xâm phạm quyền tác giả và bị xử lý ra sao?

Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ liệt kê 8 nhóm hành vi xâm phạm quyền tác giả, xử lý bằng biện pháp dân sự, hành chính hoặc hình sự.

Mức độ xử lý phụ thuộc vào tính chất hành vi và thiệt hại gây ra.

Các hành vi xâm phạm phổ biến gồm:

  • Chiếm đoạt quyền tác giả, mạo danh tác giả.
  • Công bố, sao chép, phân phối, truyền đạt tác phẩm khi không được phép.
  • Sửa chữa, cắt xén, xuyên tạc tác phẩm gây phương hại đến danh dự tác giả.
  • Vô hiệu hóa biện pháp công nghệ bảo vệ quyền hoặc gỡ bỏ thông tin quản lý quyền.

Điều 198 cho chủ thể quyền tự bảo vệ bằng biện pháp công nghệ. Chủ thể quyền được yêu cầu người vi phạm chấm dứt hành vi, gỡ nội dung vi phạm trên không gian mạng, xin lỗi và bồi thường. Chủ thể quyền cũng có thể yêu cầu cơ quan nhà nước xử lý hoặc khởi kiện ra tòa án, trọng tài.

Tại tòa, Điều 202 có 7 biện pháp dân sự, gồm buộc chấm dứt xâm phạm, xin lỗi công khai, bồi thường thiệt hại. Khoản 7 Điều 202 cho phép buộc gỡ bỏ, ẩn hoặc vô hiệu hóa truy cập tới nội dung, tài khoản, trang web, ứng dụng vi phạm. Xử phạt hành chính về quyền tác giả áp dụng Nghị định 341/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 15/02/2026 và thay Nghị định 131/2013/NĐ-CP.

Cần đăng ký hoặc bảo vệ quyền tác giả cho tác phẩm của bạn?
Luật sư có thể rà hồ sơ chứng minh quyền, soạn tờ khai đăng ký và hỗ trợ xử lý khi tác phẩm bị sao chép trên mạng. Liên hệ luật sư tư vấn quyền tác giả

Căn cứ pháp lý: văn bản pháp luật nào đang điều chỉnh quyền tác giả?

Có 5 nhóm văn bản chính điều chỉnh quyền tác giả: Luật Sở hữu trí tuệ, nghị định hướng dẫn, thông tư về mẫu và phí, nghị định xử phạt, Công ước Berne.

Bảng dưới liệt kê các văn bản đã đối chiếu, kèm ngày ban hành, ngày hiệu lực và link nguồn chính thức.

Số hiệu Tên văn bản Nội dung liên quan Ngày ban hành Hiệu lực Link
50/2005/QH11 Luật Sở hữu trí tuệ Luật gốc 29/11/2005 01/7/2006 chinhphu.vn
36/2009/QH12 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ Sửa đổi lần thứ nhất 19/6/2009 01/01/2010 vanban.chinhphu.vn
42/2019/QH14 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm, Luật Sở hữu trí tuệ Sửa đổi lần thứ hai 14/6/2019 01/11/2019 Công báo
07/2022/QH15 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ Sửa đổi lần thứ ba 16/6/2022 01/01/2023 Công báo
93/2025/QH15 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Khoản 7 Điều 71 sửa quyền đăng ký và thù lao tác giả sáng chế, kiểu dáng, thiết kế bố trí, giống cây trồng (Điều 86, 135, 164, 191); bãi bỏ Điều 86a, 133a, 136a, 191a, 191b. Không sửa điều nào về quyền tác giả 27/6/2025 01/10/2025 Công báo
131/2025/QH15 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ Sửa Điều 6, 7, 15, 22, 26, 49, 50 và nhiều điều khác về quyền tác giả 10/12/2025 01/4/2026 vanban.chinhphu.vn
67/VBHN-VPQH Văn bản hợp nhất Luật Sở hữu trí tuệ Hợp nhất các lần sửa đến Luật 131/2025/QH15 23/3/2026 Văn bản tra cứu Công báo
17/2023/NĐ-CP Nghị định quy định chi tiết Luật SHTT về quyền tác giả, quyền liên quan Hướng dẫn quyền tác giả, quyền liên quan 26/4/2023 26/4/2023 Công báo
134/2026/NĐ-CP Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 17/2023/NĐ-CP Sửa Nghị định 17/2023/NĐ-CP; tác phẩm có dùng AI 06/4/2026 09/4/2026 Công báo
08/2026/TT-BVHTTDL Thông tư quy định mẫu đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan Mẫu tờ khai đăng ký 22/4/2026 22/4/2026 vanban.chinhphu.vn
08/2023/TT-BVHTTDL Thông tư quy định mẫu đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan (văn bản cũ) Mẫu tờ khai cũ, được nhắc trong bài để đối chiếu 02/6/2023 Đã bị Thông tư 08/2026/TT-BVHTTDL thay thế vanban.chinhphu.vn
211/2016/TT-BTC Thông tư quy định phí đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan Phí đăng ký quyền tác giả 10/11/2016 01/01/2017 Công báo
341/2025/NĐ-CP Nghị định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan Xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan 26/12/2025 15/02/2026 Công báo
131/2013/NĐ-CP Nghị định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan (văn bản cũ) Nghị định xử phạt cũ, được nhắc trong bài để đối chiếu 16/10/2013 15/12/2013; đã bị Nghị định 341/2025/NĐ-CP thay thế Công báo
Berne Công ước Berne về bảo hộ tác phẩm văn học và nghệ thuật Bảo hộ tác phẩm giữa các nước thành viên 09/9/1886 Với Việt Nam từ 26/10/2004 WIPO Lex
11/2026/QH16 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan Sửa Điều 199, 200, 216 và 218 Luật SHTT về kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu 23/8/2026 01/3/2027, chưa có hiệu lực vanban.chinhphu.vn

Luật số 11/2026/QH16 sửa Luật Hải quan, ban hành ngày 23/8/2026, sửa thêm Điều 199, 200, 216 và 218 Luật Sở hữu trí tuệ. Các thay đổi này về kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu và chỉ có hiệu lực từ 01/3/2027.

Quyền tác giả trước trí tuệ nhân tạo và môi trường quốc tế

Hai vấn đề mới của quyền tác giả năm 2026 là tác phẩm tạo bằng AI theo Nghị định 134/2026/NĐ-CP và bảo hộ xuyên biên giới theo Công ước Berne.

Cả hai đều nằm ngoài phần lõi nhưng ảnh hưởng trực tiếp tới người sáng tạo nội dung số.

Tác phẩm tạo bằng AI có được bảo hộ quyền tác giả không?

Có, khi con người đáp ứng đủ 3 điều kiện tại Điều 5a Nghị định 17/2023/NĐ-CP, do Nghị định 134/2026/NĐ-CP bổ sung.

Ba điều kiện là:

  1. Con người đóng góp đáng kể và mang tính quyết định, như viết câu lệnh, chọn lọc, chỉnh sửa kết quả và quyết định sản phẩm cuối.
  2. Con người chịu trách nhiệm về nội dung và tính hợp pháp của sản phẩm.
  3. Không gây phương hại tới quyền tác giả của dữ liệu đầu vào.

Sản phẩm hoàn toàn do AI tạo ra không làm phát sinh quyền tác giả (khoản 9 Điều 5a). Khi tranh chấp, người sáng tạo chứng minh đóng góp bằng lịch sử câu lệnh, bản nháp trung gian và tài liệu mô tả quá trình làm việc.

Công ước Berne bảo hộ tác phẩm Việt Nam ở nước ngoài thế nào?

Công ước Berne có 182 thành viên theo WIPO Lex, Việt Nam tham gia từ 26/10/2004.

Theo nguyên tắc đối xử quốc gia, tác phẩm của tác giả Việt Nam được bảo hộ tự động tại các nước thành viên khác, không cần đăng ký tại từng nước. Tác phẩm nước ngoài thuộc Công ước cũng được bảo hộ tại Việt Nam theo khoản 2 Điều 13 Luật Sở hữu trí tuệ. Nội dung Công ước có tại bài Công ước Berne.

    Gửi yêu cầu tư vấn trực tuyến

    Bạn cần được tư vấn? Hãy gửi nội dung cụ thể cho chúng tôi, Luật Trần và Liên danh sẽ liên hệ lại ngay!

    Chat WhatsApp với chúng tôi Chát Zalo với chúng tôi