Nội dung đối chiếu với văn bản gốc trên Công báo, Cổng thông tin điện tử Chính phủ và toàn văn Thông tư 38/2026/TT-NHNN, cập nhật đến ngày 09/11/2026 (giờ Asia/Saigon).
Đầu tư gián tiếp nước ngoài vào Việt Nam là việc nhà đầu tư nước ngoài mua bán chứng khoán, giấy tờ có giá, góp vốn, mua cổ phần hoặc đầu tư qua quỹ mà không trực tiếp tham gia quản lý hoạt động đầu tư. Định nghĩa này nằm ở khoản 13 Điều 4 Pháp lệnh Ngoại hối, không nằm trong Luật Đầu tư.
Đầu tư trực tiếp khác ở chỗ nhà đầu tư bỏ vốn và tham gia quản lý. Trong thực tế pháp lý, ranh giới hay dùng nhất là tỷ lệ trên 50% vốn điều lệ. Tỷ lệ này quyết định doanh nghiệp làm thủ tục như nhà đầu tư nước ngoài và phải mở tài khoản vốn đầu tư theo Thông tư 38/2026/TT-NHNN.
Nhà đầu tư nước ngoài là người không cư trú đầu tư gián tiếp qua một tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam gọi là tài khoản đầu tư gián tiếp. Thông tư 03/2025/TT-NHNN quy định đối tượng, số lượng tài khoản và danh mục thu, chi của tài khoản này.
Khi mua cổ phiếu công ty đại chúng, nhà đầu tư nước ngoài còn bị giới hạn bởi tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa tại Điều 139 Nghị định 155/2020/NĐ-CP, đã được Nghị định 245/2025/NĐ-CP sửa.

Đầu tư gián tiếp là gì?
Đầu tư gián tiếp là hình thức bỏ vốn qua chứng khoán, giấy tờ có giá, góp vốn hoặc mua cổ phần để hưởng lợi tức mà không trực tiếp tham gia quản lý hoạt động đầu tư.
Nghĩa pháp lý ở Việt Nam đến từ Pháp lệnh Ngoại hối số 28/2005/PL-UBTVQH11, được sửa đổi bởi Pháp lệnh số 06/2013/UBTVQH13 (hiệu lực từ 01/01/2014). Khoản 1 Điều 1 Pháp lệnh 06/2013 viết lại hai khoản liền nhau của Điều 4:
| Khoản Điều 4 Pháp lệnh Ngoại hối | Thuật ngữ | Nội dung |
|---|---|---|
| Khoản 12 | Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam | Nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư tại Việt Nam |
| Khoản 13 | Đầu tư gián tiếp nước ngoài vào Việt Nam | Nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Việt Nam thông qua mua, bán chứng khoán, các giấy tờ có giá khác, góp vốn, mua cổ phần và thông qua các quỹ đầu tư chứng khoán, các định chế tài chính trung gian khác theo quy định của pháp luật mà không trực tiếp tham gia quản lý hoạt động đầu tư |
Tiêu chí phân biệt duy nhất mà Pháp lệnh dùng là có hay không tham gia quản lý. Kênh đầu tư có thể trùng nhau: góp vốn, mua cổ phần xuất hiện ở cả hai phía. Một nhà đầu tư mua 5% cổ phần để nhận cổ tức là đầu tư gián tiếp; nhà đầu tư khác mua 70% cổ phần để điều hành công ty là đầu tư trực tiếp.
Theo nghĩa kinh tế, đầu tư gián tiếp còn gọi là đầu tư danh mục (portfolio investment). Khi nhà đầu tư là người nước ngoài, giới tài chính hay viết tắt là FPI (foreign portfolio investment). Lợi nhuận đến từ cổ tức, trái tức, lãi và chênh lệch giá khi bán. Vì tài sản là chứng khoán có thể bán trên thị trường, khoản đầu tư này rút ra nhanh hơn nhiều so với vốn đã thành nhà xưởng.
Điều 12 Pháp lệnh Ngoại hối (sửa năm 2013) đặt ra quy tắc gốc cho dòng tiền: nhà đầu tư nước ngoài là người không cư trú phải mở tài khoản đầu tư gián tiếp bằng đồng Việt Nam, vốn bằng ngoại tệ phải đổi sang đồng Việt Nam trước khi đầu tư, và nguồn thu hợp pháp được tái đầu tư hoặc mua ngoại tệ để chuyển ra nước ngoài. Ngân hàng Nhà nước được giao quy định chi tiết, và văn bản đang áp dụng là Thông tư 03/2025/TT-NHNN.
Luật Đầu tư 2025 có định nghĩa đầu tư gián tiếp không?
Không. Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 không định nghĩa “đầu tư gián tiếp” hay “đầu tư trực tiếp”; Điều 3 có 23 khoản giải thích từ ngữ nhưng không có hai thuật ngữ này.
Luật có hiệu lực từ 01/3/2026 (khoản 1 Điều 51), thay Luật Đầu tư số 61/2020/QH14.
Luật xếp hình thức đầu tư theo hành vi, không theo trực tiếp hay gián tiếp. Điều 18 liệt kê: đầu tư thành lập tổ chức kinh tế; góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp; thực hiện dự án đầu tư; hợp đồng BCC; và hình thức mới theo quy định của Chính phủ.
Phần chứng khoán được chuyển sang luật chuyên ngành. Điểm đ khoản 3 Điều 4 quy định thẩm quyền, trình tự, thủ tục, điều kiện đầu tư kinh doanh và hoạt động về chứng khoán trên thị trường chứng khoán Việt Nam thực hiện theo Luật Chứng khoán. Nghị định 96/2026/NĐ-CP nhắc lại ý này ở khoản 3 Điều 73 và khoản 2 Điều 75.
Cặp khái niệm gần nghĩa chỉ xuất hiện ở chiều ra nước ngoài. Điểm c khoản 1 Điều 39 nói góp vốn, mua cổ phần ở nước ngoài “để tham gia quản lý tổ chức kinh tế đó”, còn điểm d nói mua, bán chứng khoán hoặc đầu tư qua quỹ đầu tư chứng khoán, định chế tài chính trung gian ở nước ngoài.
Vì vậy, bài viết nào ghi “theo khoản X Điều 3 Luật Đầu tư, đầu tư gián tiếp là…” đều cần đối chiếu lại. Cấu trúc và văn bản hướng dẫn của Luật 143 có ở bài Nghị định 96/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Đầu tư.
Ai được coi là nhà đầu tư nước ngoài trong đầu tư gián tiếp?
Nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân có quốc tịch nước ngoài hoặc tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài; riêng cơ chế tài khoản đầu tư gián tiếp chỉ áp dụng cho người không cư trú.
Hai lớp tiêu chí cần đọc cùng nhau: quốc tịch và nơi thành lập theo khoản 19 Điều 3 Luật Đầu tư 2025, rồi đến tình trạng cư trú theo pháp luật ngoại hối.
Khoản 1 Điều 2 Thông tư 03/2025/TT-NHNN xác định nhà đầu tư nước ngoài gồm tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài và cá nhân có quốc tịch nước ngoài “là người không cư trú” thực hiện đầu tư gián tiếp tại Việt Nam. Khoản 2 Điều 1 tách riêng trường hợp nhà đầu tư nước ngoài là người cư trú: giao dịch thu, chi của họ đi qua tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam theo pháp luật liên quan, không qua tài khoản đầu tư gián tiếp.
Người cư trú được liệt kê ở khoản 2 Điều 4 Pháp lệnh Ngoại hối (sửa năm 2013). Với cá nhân nước ngoài, điểm h khoản này tính người nước ngoài được phép cư trú tại Việt Nam từ 12 tháng trở lên là người cư trú, trừ người đến học tập, chữa bệnh, du lịch hoặc làm việc cho cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự, tổ chức quốc tế, văn phòng đại diện tổ chức nước ngoài. Một chuyên gia nước ngoài làm việc lâu dài tại Việt Nam vì vậy có thể dùng tài khoản thanh toán VND thông thường để mua cổ phiếu, còn quỹ đầu tư đặt trụ sở ở nước ngoài thì phải mở tài khoản đầu tư gián tiếp.
Đầu tư gián tiếp khác đầu tư trực tiếp (FDI) thế nào?
Đầu tư trực tiếp thắng về quyền kiểm soát và gắn với dự án, còn đầu tư gián tiếp thắng về thanh khoản và thủ tục nhẹ hơn. Khác biệt pháp lý là có tham gia quản lý hay không.
Nhà đầu tư và ngân hàng thường xếp loại một khoản vốn theo các tiêu chí sau.
| Tiêu chí | Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) | Đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) |
|---|---|---|
| Định nghĩa pháp lý | Bỏ vốn và tham gia quản lý (khoản 12 Điều 4 Pháp lệnh Ngoại hối) | Đầu tư qua chứng khoán, giấy tờ có giá, góp vốn, mua cổ phần, quỹ mà không trực tiếp tham gia quản lý (khoản 13 Điều 4) |
| Kênh thường gặp | Thành lập tổ chức kinh tế, dự án đầu tư, BCC, góp vốn chi phối | Cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ, phần vốn nhỏ ở công ty chưa niêm yết, ủy thác qua công ty quản lý quỹ |
| Thủ tục đầu tư | Dự án của nhà đầu tư nước ngoài phải cấp IRC (điểm a khoản 1 Điều 26 Luật Đầu tư 2025) | Giao dịch chứng khoán theo Luật Chứng khoán (điểm đ khoản 3 Điều 4 Luật Đầu tư 2025); góp vốn không cấp IRC (điểm c khoản 2 Điều 26) |
| Tài khoản ngoại hối | Tài khoản vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, bằng ngoại tệ và/hoặc VND (Điều 6, 7 Thông tư 38/2026/TT-NHNN) | Tài khoản đầu tư gián tiếp, chỉ bằng VND (Điều 3 Thông tư 03/2025/TT-NHNN) |
| Đồng tiền đầu tư | Ngoại tệ hoặc VND theo tài liệu đầu tư (Điều 4 Thông tư 38) | Ngoại tệ phải đổi sang VND (Điều 12 Pháp lệnh Ngoại hối) |
| Rút vốn | Theo giảm vốn, chuyển nhượng, thanh lý dự án (Điều 11 Thông tư 38) | Bán chứng khoán, chuyển nhượng phần vốn, mua ngoại tệ chuyển ra (điểm b khoản 2 Điều 6 Thông tư 03) |
Loại tài khoản ngoại hối cho biết ngân hàng đang xếp khoản vốn vào loại nào. Thông tư 38 và Thông tư 03 xác định tài khoản nào bắt buộc theo tỷ lệ sở hữu và loại doanh nghiệp nhận vốn, nhà đầu tư không tự chọn.
Về số liệu và chuẩn thống kê quốc tế, cơ quan thống kê dùng mốc 10% quyền biểu quyết để tách FDI khỏi đầu tư danh mục. Mốc này là chuẩn thống kê, không phải mốc pháp lý ở Việt Nam. Phần IMF, OECD và các hình thức FDI có ở bài FDI là gì.
Ngưỡng 50% vốn điều lệ phân ranh hai loại ra sao?
Sở hữu nước ngoài trên 50% vốn điều lệ thì doanh nghiệp làm thủ tục như nhà đầu tư nước ngoài, dùng tài khoản vốn đầu tư; phần góp vốn không quá 50% dùng tài khoản đầu tư gián tiếp.
Mốc trên 50% có mặt ở cả luật đầu tư lẫn quy định ngoại hối.
Khoản 1 Điều 20 Luật Đầu tư 2025 buộc tổ chức kinh tế làm thủ tục như nhà đầu tư nước ngoài khi góp vốn vào công ty khác hoặc thực hiện dự án mới nếu có nhà đầu tư nước ngoài nắm trên 50% vốn điều lệ (hoặc đa số thành viên hợp danh là cá nhân nước ngoài), hoặc có tổ chức kinh tế loại này nắm trên 50%. Điểm b khoản 3 Điều 21 yêu cầu đăng ký góp vốn khi việc góp vốn đưa sở hữu nước ngoài từ dưới hoặc bằng 50% lên trên 50%, hoặc tăng thêm khi đã trên 50%.
Về tài khoản, điểm b khoản 1 Điều 6 Thông tư 38/2026/TT-NHNN đưa vào diện mở tài khoản vốn đầu tư tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài nắm trên 50% vốn điều lệ qua góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp. Hai chiều chuyển đổi được viết rõ:
- Tăng lên trên 50%: tổ chức kinh tế phải mở tài khoản vốn đầu tư; nhà đầu tư đóng tài khoản đầu tư gián tiếp nếu không còn nhu cầu đầu tư gián tiếp (khoản 6 Điều 7 Thông tư 38).
- Giảm về bằng hoặc dưới 50%: tổ chức kinh tế đóng tài khoản vốn đầu tư; phần cổ phần, vốn góp nước ngoài còn lại giao dịch qua tài khoản đầu tư gián tiếp (tiết (i) điểm b khoản 5 Điều 7 và đoạn cuối điểm b).
Doanh nghiệp do nhà đầu tư nước ngoài thành lập (điểm a khoản 1 Điều 6) thuộc diện tài khoản vốn đầu tư ngay từ đầu, không phụ thuộc mốc 50% như trường hợp góp vốn. Quy trình thành lập và xin IRC có ở bài thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài.
Trước Thông tư 03/2025, ngưỡng của Thông tư 06/2019 là từ 51%. Khoản 3 Điều 11 Thông tư 03 đổi thành trên 50%, rồi Thông tư 38 thay hẳn Thông tư 06 từ 18/8/2026. Doanh nghiệp có sở hữu nước ngoài đúng 50% vì vậy vẫn ở phía tài khoản đầu tư gián tiếp.
Góp vốn mua cổ phần không cần IRC có phải là đầu tư gián tiếp không?
Không nhất thiết. Điểm c khoản 2 Điều 26 Luật Đầu tư 2025 miễn IRC cho mọi việc góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp, kể cả khi nhà đầu tư nước ngoài giành quyền chi phối.
Không nên dùng “không cần IRC” làm dấu hiệu nhận diện đầu tư gián tiếp, vì Luật miễn IRC theo hình thức đầu tư, còn Pháp lệnh Ngoại hối phân loại theo việc có tham gia quản lý hay không.
Hai trường hợp sau cùng không cần IRC. Trường hợp một: quỹ nước ngoài mua 10% cổ phần một công ty cổ phần chưa niêm yết, không cử người điều hành. Khoản vốn này đi qua tài khoản đầu tư gián tiếp theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 03. Trường hợp hai: tập đoàn nước ngoài mua 80% vốn một công ty TNHH Việt Nam. Việc này cũng không cần IRC, nhưng phải đăng ký góp vốn theo điểm b khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư, và công ty sau giao dịch phải mở tài khoản vốn đầu tư theo điểm b khoản 1 Điều 6 Thông tư 38.
Ngoài mốc 50%, khoản 3 Điều 21 còn hai trường hợp phải đăng ký góp vốn bất kể tỷ lệ: tăng sở hữu nước ngoài ở công ty kinh doanh ngành tiếp cận thị trường có điều kiện, và góp vốn vào công ty có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở đảo, khu vực biên giới, ven biển hoặc khu vực ảnh hưởng quốc phòng, an ninh. Một khoản đầu tư gián tiếp nhỏ vẫn có thể rơi vào thủ tục này. Danh mục ngành có điều kiện có ở bài danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, còn trường hợp phải có IRC có ở bài Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
Đầu tư gián tiếp nước ngoài vào Việt Nam gồm những hình thức nào?
Có 4 nhóm giao dịch phải đi qua tài khoản đầu tư gián tiếp theo Điều 4 Thông tư 03/2025/TT-NHNN: chứng khoán trên thị trường, góp vốn vào doanh nghiệp chưa niêm yết, ủy thác qua quỹ, chứng khoán khác.
| Nhóm | Nội dung theo Điều 4 Thông tư 03 | Ví dụ |
|---|---|---|
| 1 | Mua, bán chứng khoán trên thị trường chứng khoán Việt Nam và mua, bán giấy tờ có giá khác | Cổ phiếu niêm yết, trái phiếu Chính phủ |
| 2 | Góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp vào doanh nghiệp chưa niêm yết không thuộc đối tượng mở tài khoản vốn đầu tư | Mua 20% vốn một công ty TNHH |
| 3 | Ủy thác đầu tư bằng đồng Việt Nam qua công ty quản lý quỹ và tổ chức được phép nhận ủy thác | Giao vốn cho công ty quản lý quỹ tại Việt Nam quản lý |
| 4 | Mua, bán các loại chứng khoán khác theo pháp luật chứng khoán | Chứng quyền có bảo đảm, chứng khoán phái sinh |
Nhóm 1 và nhóm 4 dựa vào khái niệm chứng khoán của Luật Chứng khoán. Khoản 1 Điều 4 Luật Chứng khoán (văn bản hợp nhất 24/VBHN-VPQH) liệt kê chứng khoán gồm cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ; chứng quyền, chứng quyền có bảo đảm, quyền mua cổ phần, chứng chỉ lưu ký; chứng khoán phái sinh; và loại khác do Chính phủ quy định.
Nhóm 2 cần đọc kỹ chữ “không thuộc đối tượng mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp theo Thông tư 06/2019/TT-NHNN và các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế (nếu có)”. Thông tư 06 đã bị Thông tư 38 thay thế từ 18/8/2026 (khoản 2 Điều 18 Thông tư 38). Khoản 5 Điều 18 Thông tư 38 cũng đổi cụm “tài khoản vốn đầu tư trực tiếp” trong các thông tư NHNN ban hành trước đó thành “tài khoản vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam”. Đọc ghép lại, nhóm 2 nay gồm phần góp vốn ở doanh nghiệp chưa niêm yết không thuộc Điều 6 Thông tư 38, điển hình là sở hữu nước ngoài bằng hoặc dưới 50%.
Nhóm 3 ứng với trường hợp đầu tư gián tiếp không cần mã số giao dịch riêng. Theo khoản 2 Điều 138 Nghị định 155/2020/NĐ-CP, được sửa bởi khoản 55 Điều 1 Nghị định 245/2025/NĐ-CP, khi gián tiếp đầu tư qua ủy thác, nhà đầu tư nước ngoài không phải đăng ký mã số giao dịch chứng khoán; công ty quản lý quỹ nhận ủy thác phải đăng ký mã số đó.
Công ty đại chúng có cổ phiếu niêm yết hoặc đăng ký giao dịch nằm ngoài phạm vi Thông tư 38 (khoản 2 Điều 1). Nhà đầu tư nước ngoài nắm cổ phần ở loại công ty này, dù tỷ lệ bao nhiêu, giao dịch qua tài khoản đầu tư gián tiếp. Khi một doanh nghiệp FDI trở thành công ty đại chúng niêm yết, tiết (ii) điểm b khoản 5 Điều 7 Thông tư 38 buộc đóng tài khoản vốn đầu tư.
Tài khoản đầu tư gián tiếp được mở và sử dụng thế nào?
Nhà đầu tư nước ngoài không cư trú mở 1 tài khoản thanh toán bằng VND tại 1 ngân hàng được phép, theo hồ sơ ngân hàng công bố, rồi dùng cho mọi khoản thu, chi đầu tư gián tiếp.
Các quy tắc này nằm ở Thông tư 03/2025/TT-NHNN, ban hành ngày 29/4/2025, có hiệu lực từ 16/6/2025 và thay Thông tư 05/2014/TT-NHNN. Thông tư 78/2025/TT-NHNN về cắt giảm thủ tục giao dịch vốn (hiệu lực 25/01/2026) không sửa Thông tư 03.
Điều 3 Thông tư 03 đặt bảy nguyên tắc chung. Bốn nguyên tắc ảnh hưởng trực tiếp đến cách nhà đầu tư dùng tiền:
- Mọi giao dịch thu, chi liên quan đến đầu tư gián tiếp phải đi qua tài khoản đầu tư gián tiếp (khoản 2).
- Số dư trên tài khoản không được chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn hoặc tiền gửi tiết kiệm (khoản 5).
- Không được mở tài khoản đầu tư gián tiếp chung, tức hai chủ thể trở lên cùng đứng tên (khoản 6).
- Lệnh chuyển tiền phải ghi rõ mục đích để ngân hàng đối chiếu và lưu chứng từ (khoản 7).
Nội dung không có trong Thông tư 03 thì áp dụng pháp luật về mở và sử dụng tài khoản thanh toán (khoản 3 Điều 3).
Mỗi nhà đầu tư được mở bao nhiêu tài khoản đầu tư gián tiếp?
Mỗi nhà đầu tư chỉ được mở 1 tài khoản tại 1 ngân hàng được phép, trừ 3 nhóm tổ chức được mở thêm theo mã số giao dịch chứng khoán tại khoản 2 Điều 5 Thông tư 03.
Cả 3 nhóm ngoại lệ đều mở thêm tại cùng 1 ngân hàng được phép.
| Nhóm nhà đầu tư | Số tài khoản được mở |
|---|---|
| Công ty chứng khoán nước ngoài | 2 tài khoản ứng với 2 mã số giao dịch: 1 cho tự doanh, 1 cho môi giới |
| Quỹ đầu tư nước ngoài, tổ chức nước ngoài do nhiều công ty quản lý quỹ nước ngoài quản lý | Mỗi danh mục do một công ty quản lý quỹ quản lý được 1 tài khoản ứng với 1 mã số; danh mục tự quản lý có mã số riêng được 1 tài khoản |
| Tổ chức đầu tư thuộc chính phủ nước ngoài; tổ chức đầu tư, tài chính thuộc tổ chức tài chính quốc tế mà Việt Nam là thành viên | Mỗi danh mục lưu ký tại một ngân hàng lưu ký có mã số riêng được 1 tài khoản |
Khi xin mở thêm, nhà đầu tư nộp tài liệu chứng minh đã được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp mã số giao dịch chứng khoán (khoản 3 Điều 5). Mã số này do pháp luật chứng khoán điều chỉnh, nên thứ tự thường là có mã số trước, mở tài khoản thêm sau.
Muốn chuyển sang ngân hàng khác, nhà đầu tư phải chuyển toàn bộ số dư sang tài khoản mới và đóng tài khoản cũ. Tài khoản mới chỉ được dùng cho các giao dịch tại Điều 6 sau khi tài khoản cũ đã đóng và tất toán (khoản 5 Điều 5).
Hồ sơ mở tài khoản có phải hợp pháp hóa lãnh sự không?
Không bắt buộc theo Thông tư 03. Với hồ sơ để đầu tư trên thị trường chứng khoán, tài liệu nước ngoài chỉ cần công chứng hoặc chứng thực trong 12 tháng tính đến ngày ngân hàng nhận hồ sơ.
Khoản 4 Điều 5 Thông tư 03 xử lý giấy tờ nước ngoài và ngôn ngữ.
Điểm a yêu cầu tài liệu được công chứng, chứng thực phù hợp với pháp luật Việt Nam hoặc pháp luật nước ngoài trong 12 tháng tính đến ngày ngân hàng được phép nhận hồ sơ. Điều khoản không nhắc đến hợp pháp hóa lãnh sự.
Điểm b cho ngân hàng thỏa thuận với khách hàng về việc dịch hoặc không dịch tài liệu ra tiếng Việt. Đổi lại, ngân hàng phải tự kiểm tra và chịu trách nhiệm xác nhận nội dung tài liệu tiếng nước ngoài, và phải dịch khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Bản dịch khi đó cần xác nhận của người có thẩm quyền của ngân hàng, hoặc được công chứng, chứng thực.
Thông tư 03 không ban hành mẫu hồ sơ thống nhất. Điều 7 buộc từng ngân hàng được phép ban hành quy định nội bộ về hồ sơ, trình tự, thủ tục mở và sử dụng tài khoản, thỏa thuận mở tài khoản, xử lý tra soát khiếu nại và quản lý rủi ro, rồi công bố công khai. Nhà đầu tư nên xin bảng danh mục giấy tờ của chính ngân hàng dự định mở trước khi chuẩn bị bản công chứng, vì danh mục giữa các ngân hàng có thể khác nhau.
Điều 8 đặt nghĩa vụ ngược lại cho nhà đầu tư: kê khai trung thực, cung cấp hồ sơ theo yêu cầu ngân hàng và chịu trách nhiệm trước pháp luật Việt Nam về tính xác thực của tài liệu.
Tài khoản đầu tư gián tiếp được thu, chi những khoản nào?
Điều 6 Thông tư 03 liệt kê 7 khoản thu và 8 khoản chi; khoản tiền ngoài danh mục này không được đi qua tài khoản đầu tư gián tiếp.
Danh mục rút gọn theo thứ tự điểm trong Điều 6:
| Phần thu (khoản 1 Điều 6) | Phần chi (khoản 2 Điều 6) |
|---|---|
| a) Bán ngoại tệ cho ngân hàng được phép | a) Góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp, chứng khoán, giấy tờ có giá |
| b) Tiền chuyển nhượng vốn góp, cổ phần, bán chứng khoán; cổ tức, trái tức, lãi; lợi nhuận được chia | b) Mua ngoại tệ để chuyển vốn, lợi nhuận, nguồn thu hợp pháp ra nước ngoài |
| c) Chuyển khoản từ tài khoản thanh toán VND khác của chính nhà đầu tư | c) Chuyển sang tài khoản thanh toán VND khác của chính nhà đầu tư |
| d) Chuyển khoản từ công ty quản lý quỹ, tổ chức nhận ủy thác | d) Chuyển cho công ty quản lý quỹ, tổ chức nhận ủy thác |
| đ) Lãi, nguồn thu khi mua cổ phiếu không yêu cầu đủ tiền khi đặt lệnh (nhà đầu tư tổ chức) | đ) Lỗ, chi phí khi mua cổ phiếu không yêu cầu đủ tiền khi đặt lệnh |
| e) Tiền đặt cọc, ký quỹ và tiền hoàn trả đặt cọc, ký quỹ | e) Phí, lệ phí, thuế, tiền phạt vi phạm hành chính, chi phí giao dịch |
| g) Số dư chuyển từ tài khoản đầu tư gián tiếp cũ khi đổi ngân hàng | g) Đặt cọc, ký quỹ và hoàn trả tiền đặt cọc, ký quỹ |
| h) Chuyển số dư sang tài khoản đầu tư gián tiếp mới khi đổi ngân hàng |
Dòng tiền vào điển hình đi theo hai bước. Nhà đầu tư chuyển ngoại tệ từ nước ngoài, bán cho ngân hàng lấy đồng Việt Nam ghi có vào tài khoản (thu điểm a), rồi chi mua cổ phiếu (chi điểm a). Chiều ra làm ngược lại: tiền bán cổ phiếu hoặc cổ tức về tài khoản (thu điểm b), nhà đầu tư mua ngoại tệ để chuyển về nước (chi điểm b).
Hai dòng c ở hai cột cho phép chuyển qua lại với tài khoản thanh toán VND khác của chính nhà đầu tư, không bao gồm tài khoản đầu tư gián tiếp khác. Danh mục không có khoản thu, chi phục vụ hoạt động kinh doanh thường ngày, nên tài khoản này không thay được tài khoản thanh toán của một doanh nghiệp đang hoạt động.
Tài khoản đầu tư gián tiếp khác tài khoản vốn đầu tư theo Thông tư 38 ra sao?
Tài khoản vốn đầu tư theo Thông tư 38 mở được bằng ngoại tệ, còn tài khoản đầu tư gián tiếp chỉ bằng đồng Việt Nam nhưng mở đơn giản hơn và dùng được cho chứng khoán niêm yết.
Nhà đầu tư nước ngoài hay bị hỏi về hai loại tài khoản này khi làm việc với ngân hàng.
| Tiêu chí | Tài khoản đầu tư gián tiếp (Thông tư 03/2025) | Tài khoản vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (Thông tư 38/2026) |
|---|---|---|
| Chủ tài khoản | Nhà đầu tư nước ngoài là người không cư trú | Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc khoản 1 Điều 6; nhà đầu tư BCC, PPP, dầu khí |
| Đồng tiền | Chỉ VND | Ngoại tệ và/hoặc VND |
| Số lượng | 1 tài khoản tại 1 ngân hàng, trừ ngoại lệ theo mã số giao dịch | 1 tài khoản ngoại tệ và/hoặc 1 tài khoản VND tại cùng 1 ngân hàng; thêm theo từng loại ngoại tệ góp vốn, từng hợp đồng BCC, PPP |
| Dùng cho | Chứng khoán, giấy tờ có giá, góp vốn không chi phối, ủy thác | Góp vốn, chuyển vốn, lợi nhuận của doanh nghiệp FDI, BCC, PPP |
| Công ty đại chúng niêm yết | Áp dụng | Không áp dụng (khoản 2 Điều 1 Thông tư 38) |
| Tiền gửi có kỳ hạn | Cấm chuyển số dư sang tiền gửi có kỳ hạn, tiết kiệm (khoản 5 Điều 3 Thông tư 03) | Toàn văn Thông tư 38 không có cụm “kỳ hạn” |
Hai tài khoản nối với nhau ở mốc trên 50%. Khoản 3 Điều 18 Thông tư 38 còn làm hết hiệu lực khoản 3 và khoản 4 Điều 11 Thông tư 03 từ ngày 18/8/2026. Đây là hai khoản từng sửa ngưỡng 51% trong Thông tư 06 và cho doanh nghiệp có sở hữu nước ngoài trên 50% đến dưới 51% thời hạn 12 tháng để chuyển sang tài khoản vốn đầu tư. Phần còn lại của Thông tư 03 vẫn áp dụng.
Một ví dụ: quỹ nước ngoài nắm 30% một công ty cổ phần chưa niêm yết, rồi mua thêm 25%. Trước giao dịch, khoản vốn của quỹ đi qua tài khoản đầu tư gián tiếp. Sau khi sở hữu nước ngoài lên 55%, công ty phải mở tài khoản vốn đầu tư theo khoản 6 Điều 7 Thông tư 38, còn quỹ đóng tài khoản đầu tư gián tiếp nếu không còn khoản đầu tư gián tiếp nào khác tại Việt Nam.
Nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu tối đa bao nhiêu cổ phần công ty đại chúng?
Không có tỷ lệ chung. Tỷ lệ tối đa xác định theo ngành nghề, theo điều ước quốc tế, luật chuyên ngành và danh mục hạn chế tiếp cận thị trường; ngành không bị giới hạn thì không hạn chế.
Cách xác định nằm ở Điều 139 Nghị định 155/2020/NĐ-CP, đã được Nghị định 245/2025/NĐ-CP (ký và có hiệu lực ngày 11/9/2025) sửa đổi. Khoản 3 Điều 73 Nghị định 96/2026/NĐ-CP buộc nhà đầu tư nước ngoài khi giao dịch chứng khoán tuân thủ pháp luật chứng khoán về tỷ lệ sở hữu, trừ khi điều ước quốc tế về đầu tư quy định khác.
| Điểm khoản 1 Điều 139 | Trường hợp | Tỷ lệ tối đa |
|---|---|---|
| a | Ngành nghề mà điều ước quốc tế có Việt Nam là thành viên quy định về sở hữu nước ngoài | Theo điều ước quốc tế |
| b | Ngành nghề mà pháp luật liên quan quy định về sở hữu nước ngoài | Theo pháp luật đó |
| c | Ngành nghề thuộc danh mục hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài | Theo danh mục; nếu ngành tiếp cận có điều kiện không nêu tỷ lệ thì là 50% vốn điều lệ |
| d | Không thuộc a, b, c | Không hạn chế |
| đ | Công ty hoạt động nhiều ngành có tỷ lệ khác nhau | Không vượt mức thấp nhất trong các ngành có quy định |
Điểm e khoản 1 Điều 139 cũ cho phép Đại hội đồng cổ đông tự quyết tỷ lệ thấp hơn và ghi vào Điều lệ. Khoản 5 Điều 2 Nghị định 245 đã bãi bỏ điểm này. Công ty đã thông báo tỷ lệ thấp hơn trước đó được giữ tỷ lệ cũ đến khi thông báo thay đổi; mức thay đổi phải cao hơn tỷ lệ đã thông báo gần nhất và không vượt mức tại các điểm a đến đ (khoản 4 Điều 3 Nghị định 245). Công ty chưa thông báo tỷ lệ tối đa phải hoàn tất trong 12 tháng kể từ ngày Nghị định 245 có hiệu lực (khoản 3 Điều 3).
Doanh nghiệp cổ phần hóa áp dụng tỷ lệ theo pháp luật về cổ phần hóa; nếu pháp luật này không quy định thì quay về khoản 1 (khoản 2 Điều 139 sửa bởi Nghị định 245).
Một số loại chứng khoán không bị giới hạn. Khoản 3 Điều 139 cho nhà đầu tư nước ngoài đầu tư không hạn chế vào công cụ nợ của Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu doanh nghiệp, chứng chỉ quỹ, cổ phiếu công ty đầu tư chứng khoán, chứng khoán phái sinh, chứng chỉ lưu ký, chứng quyền có bảo đảm, trừ khi pháp luật liên quan quy định khác.
Khi tỷ lệ thực tế đã vượt mức cho phép, khoản 5 Điều 139 (sửa bởi Nghị định 245) buộc công ty không để tỷ lệ tăng thêm. Cổ đông nước ngoài và tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài sở hữu trên 50% vốn điều lệ chỉ được bán cổ phiếu cho nhà đầu tư trong nước cho đến khi tỷ lệ về đúng mức. Nghị định liệt kê ngoại lệ như nhận cổ tức bằng cổ phiếu, cổ phiếu thưởng, mua theo quyền trong đợt phát hành cho cổ đông hiện hữu, nhận cổ phiếu do hợp nhất, sáp nhập, thừa kế hoặc theo bản án, quyết định.
Luật Chứng khoán đang áp dụng là Luật số 54/2019/QH14 được sửa bởi Luật số 56/2024/QH15. Theo Dân trí ngày 09/11/2026, Quốc hội dự kiến biểu quyết Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán trong tuần làm việc cuối của đợt 1 kỳ họp. Tại ngày viết bài, luật sửa đổi này chưa được thông qua, nên các tỷ lệ trên vẫn đọc theo Nghị định 155 và Nghị định 245.
Bạn đang mua cổ phần, góp vốn vào công ty Việt Nam hoặc cần biết khoản vốn của mình đi qua tài khoản đầu tư gián tiếp hay tài khoản vốn đầu tư? Luật sư có thể rà tỷ lệ sở hữu, ngành nghề, thủ tục đăng ký góp vốn và hồ sơ ngân hàng trước khi chuyển tiền. Liên hệ tư vấn
Căn cứ pháp lý
Bài viết dùng 11 văn bản; tất cả đã được mở trên nguồn ghi ở cột cuối ngày 09/11/2026 (giờ Asia/Saigon).
| Số hiệu | Tên văn bản | Ngày ban hành | Ngày hiệu lực | Tình trạng tại 09/11/2026 | Nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
| 28/2005/PL-UBTVQH11 | Pháp lệnh Ngoại hối | 13/12/2005 | 01/6/2006 | Còn hiệu lực, đã được sửa đổi bởi Pháp lệnh 06/2013 | vanban.chinhphu.vn |
| 06/2013/UBTVQH13 | Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ngoại hối | 18/3/2013 | 01/01/2014 | Còn hiệu lực | Công báo |
| 143/2025/QH15 | Luật Đầu tư | 11/12/2025 | 01/3/2026 (Điều 7, Phụ lục IV từ 01/7/2026) | Đang áp dụng | Công báo, bản PDF |
| 96/2026/NĐ-CP | Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư | 31/3/2026 | 31/3/2026 | Đang áp dụng | Công báo |
| 03/2025/TT-NHNN | Thông tư quy định về mở và sử dụng tài khoản bằng đồng Việt Nam để thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam | 29/4/2025 | 16/6/2025 | Còn hiệu lực; khoản 3, 4 Điều 11 hết hiệu lực từ 18/8/2026 (khoản 3 Điều 18 Thông tư 38) | Công báo |
| 38/2026/TT-NHNN | Thông tư quy định về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam | 31/7/2026 | 18/8/2026 | Đang áp dụng | Công báo, toàn văn vanban.org |
| 78/2025/TT-NHNN | Thông tư sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý ngoại hối đối với các giao dịch vốn | 31/12/2025 | 25/01/2026 | Còn hiệu lực; không sửa Thông tư 03/2025 | Công báo |
| 54/2019/QH14 | Luật Chứng khoán | 26/11/2019 | 01/01/2021 | Còn hiệu lực, đã được sửa bởi Luật 56/2024/QH15; dự án sửa tiếp chưa thông qua | vanban.chinhphu.vn, VBHN 24/VBHN-VPQH |
| 56/2024/QH15 | Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập và 6 luật khác | 29/11/2024 | 01/01/2025 | Còn hiệu lực | Công báo |
| 155/2020/NĐ-CP | Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán | 31/12/2020 | 01/01/2021 | Còn hiệu lực, đã được sửa bởi Nghị định 245/2025 | vanban.chinhphu.vn, Công báo |
| 245/2025/NĐ-CP | Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 155/2020/NĐ-CP | 11/9/2025 | 11/9/2025 | Còn hiệu lực | Công báo |
Ba văn bản cũ hay còn xuất hiện trong bài viết khác: Luật Đầu tư 61/2020/QH14 hết hiệu lực từ 01/3/2026 (khoản 4 Điều 51 Luật 143); Thông tư 05/2014/TT-NHNN hết hiệu lực từ 16/6/2025 (khoản 2 Điều 11 Thông tư 03); Thông tư 06/2019/TT-NHNN hết hiệu lực từ 18/8/2026 (khoản 2 Điều 18 Thông tư 38).
Những điểm dễ nhầm khi tra cứu đầu tư gián tiếp
Hai điểm dễ nhầm nhất là lẫn chiều vào Việt Nam với chiều ra nước ngoài, và dùng bài cũ còn dẫn Thông tư 05/2014 cùng mốc 51%.
Đầu tư gián tiếp ra nước ngoài có giống đầu tư gián tiếp vào Việt Nam không?
Không. Đầu tư gián tiếp ra nước ngoài là chiều ngược lại: nhà đầu tư Việt Nam mua chứng khoán hoặc đầu tư qua quỹ ở nước ngoài, theo điểm d khoản 1 Điều 39 Luật Đầu tư 2025.
Điểm d khoản 1 Điều 39 gồm mua, bán chứng khoán, giấy tờ có giá khác hoặc đầu tư qua quỹ đầu tư chứng khoán, định chế tài chính trung gian ở nước ngoài. Khoản 2 Điều 39 giao Chính phủ quy định chi tiết hình thức này.
Chiều ra nước ngoài không dùng tài khoản đầu tư gián tiếp theo Thông tư 03/2025. Thông tư 03 chỉ áp dụng cho nhà đầu tư nước ngoài là người không cư trú đầu tư vào Việt Nam. Vì vậy, các bài trên kết quả tìm kiếm viết về “tự doanh đầu tư gián tiếp ra nước ngoài” thuộc một chủ đề khác, có văn bản hướng dẫn riêng.
Bài viết cũ nhắc Thông tư 05/2014 và mốc 51% còn đúng không?
Không còn đúng. Thông tư 05/2014/TT-NHNN hết hiệu lực từ 16/6/2025 và mốc từ 51% của Thông tư 06/2019 đã được thay bằng mốc trên 50%.
Thông tư 05/2014 dùng tên “tài khoản vốn đầu tư gián tiếp”. Thông tư 03/2025 gọi là “tài khoản đầu tư gián tiếp” và thay Thông tư 05 theo khoản 2 Điều 11.
Mốc 51% từng nằm trong Thông tư 06/2019. Khoản 3 Điều 11 Thông tư 03 đổi thành “trên 50%”, rồi Thông tư 38/2026 thay hẳn Thông tư 06 từ 18/8/2026 và giữ mốc trên 50% tại điểm b khoản 1 Điều 6. Doanh nghiệp có sở hữu nước ngoài đúng 50% vẫn dùng tài khoản đầu tư gián tiếp cho phần vốn nước ngoài.




