FDI là viết tắt của Foreign Direct Investment, nghĩa là đầu tư trực tiếp nước ngoài. Nhà đầu tư ở một quốc gia bỏ vốn vào doanh nghiệp ở quốc gia khác và giữ quyền kiểm soát hoặc ảnh hưởng đáng kể tới việc quản lý. IMF và OECD lấy mốc từ 10% quyền biểu quyết để xác định quan hệ đầu tư trực tiếp.
Doanh nghiệp FDI (công ty FDI) là cách gọi thông dụng của “tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài” tại khoản 22 Điều 3 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15. Chỉ cần một thành viên hoặc cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài, công ty đã thuộc nhóm này. Khi phần vốn nước ngoài vượt 50% vốn điều lệ, công ty đầu tư tiếp theo thủ tục của nhà đầu tư nước ngoài (Điều 20).
Điều 18 Luật Đầu tư 2025 liệt kê 4 hình thức đầu tư: thành lập tổ chức kinh tế, góp vốn hoặc mua cổ phần, thực hiện dự án đầu tư và hợp đồng BCC. Đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) khác FDI ở chỗ nhà đầu tư chỉ mua chứng khoán hoặc phần vốn nhỏ để hưởng lợi tức, không tham gia điều hành.
Luật Đầu tư 2025 có hiệu lực từ 01/3/2026 và thay Luật Đầu tư số 61/2020/QH14. Nghị định 96/2026/NĐ-CP thay Nghị định 31/2021/NĐ-CP. Bài đi từ khái niệm FDI theo chuẩn quốc tế và theo luật Việt Nam, rồi tới doanh nghiệp FDI và hình thức đầu tư. Phần sau so sánh với đầu tư gián tiếp, nêu vai trò và ưu nhược điểm.
FDI là gì?
FDI (Foreign Direct Investment) là hình thức đầu tư quốc tế dài hạn. Nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn vào một doanh nghiệp ở nước khác và tham gia quản lý doanh nghiệp đó.
Sau đây là ba lớp nghĩa của khái niệm FDI: cách hiểu thông dụng, định nghĩa thống kê quốc tế và cách pháp luật Việt Nam gọi tên.
Trong đời sống, chữ “FDI” có ba cách dùng. Nó có thể chỉ hoạt động đầu tư (đầu tư FDI), dòng vốn (nguồn vốn FDI, vốn FDI đăng ký, vốn FDI thực hiện), hoặc doanh nghiệp nhận vốn (doanh nghiệp FDI, công ty FDI). Người gõ “FDI là j” hay “FDI là” thường hỏi nghĩa đầu tiên, rồi cần đến nghĩa thứ ba khi đi làm hoặc lập công ty.
FDI có yếu tố nước ngoài khi nhà đầu tư và doanh nghiệp nhận vốn thuộc hai nền kinh tế khác nhau. Yếu tố trực tiếp đến từ quyền biểu quyết đủ lớn để tác động vào quyết định quản lý; thiếu yếu tố này, khoản đầu tư thuộc nhóm đầu tư gián tiếp.
Định nghĩa FDI theo IMF và OECD là gì?
IMF và OECD định nghĩa FDI bằng mốc sở hữu từ 10% quyền biểu quyết trở lên của nhà đầu tư thuộc một nền kinh tế trong doanh nghiệp thuộc nền kinh tế khác.
Dưới đây là hai bộ chuẩn thống kê quốc tế mà các ngân hàng trung ương và cơ quan thống kê dùng để lập số liệu FDI.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) có bộ Hướng dẫn biên soạn theo Cẩm nang Cán cân thanh toán ấn bản 6 (BPM6), bản năm 2014. Phụ lục 4 của tài liệu này xác định đầu tư trực tiếp theo quyền quản lý. Đầu tư trực tiếp phát sinh khi đơn vị cư trú ở một nền kinh tế có quyền kiểm soát hoặc ảnh hưởng đáng kể tới quản lý công ty ở nền kinh tế khác. Đoạn A4.2 cụ thể hóa khái niệm này bằng mốc 10% quyền biểu quyết, thường tương đương 10% cổ phần phổ thông.
OECD Benchmark Definition of Foreign Direct Investment, ấn bản thứ năm năm 2025, dùng cùng mốc: sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp từ 10% quyền biểu quyết. Mốc này thể hiện “lợi ích lâu dài” (lasting interest), tức quan hệ gắn bó giữa nhà đầu tư và doanh nghiệp, khác với giao dịch mua bán chứng khoán ngắn hạn.
Mốc 10% là quy ước để thống kê dòng vốn giữa các quốc gia. Thủ tục cấp phép tại Việt Nam dùng tiêu chí riêng của Luật Đầu tư 2025, trình bày ngay dưới đây.
Pháp luật Việt Nam định nghĩa FDI thế nào?
Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 không dùng chữ “FDI”. Điều 3 dùng các khái niệm nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và đầu tư kinh doanh.
Sau đây là 6 định nghĩa tại Điều 3 Luật Đầu tư 2025 ghép lại thành cách hiểu FDI theo pháp luật Việt Nam.
| Khoản Điều 3 | Thuật ngữ | Nội dung định nghĩa |
|---|---|---|
| Khoản 8 | Đầu tư kinh doanh | Nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư để thực hiện hoạt động kinh doanh |
| Khoản 18 | Nhà đầu tư | Tổ chức, cá nhân thực hiện đầu tư kinh doanh, gồm nhà đầu tư trong nước, nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài |
| Khoản 19 | Nhà đầu tư nước ngoài | Cá nhân có quốc tịch nước ngoài, tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài thực hiện đầu tư kinh doanh tại Việt Nam |
| Khoản 20 | Nhà đầu tư trong nước | Cá nhân có quốc tịch Việt Nam, tổ chức kinh tế không có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông |
| Khoản 22 | Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài | Tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông |
| Khoản 23 | Vốn đầu tư | Tiền, tài sản khác theo pháp luật dân sự và điều ước quốc tế để thực hiện đầu tư kinh doanh |
Ghép các khoản trên, FDI theo pháp luật Việt Nam là việc nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn (tiền hoặc tài sản) để kinh doanh tại Việt Nam. Việc đó diễn ra theo một trong các hình thức của Điều 18. Luật xác định “nước ngoài” theo quốc tịch của cá nhân và nơi thành lập của tổ chức, không theo nơi cư trú như chuẩn IMF.
Luật Đầu tư 2025 cũng không đặt mốc 10%. Mốc pháp lý quan trọng là trên 50% vốn điều lệ tại khoản 1 Điều 20, quyết định doanh nghiệp đi theo thủ tục của nhà đầu tư nước ngoài hay trong nước. Toàn bộ cấu trúc, hiệu lực và văn bản hướng dẫn của luật được tổng hợp ở bài tra cứu Luật Đầu tư mới nhất.
Doanh nghiệp FDI là gì?
Doanh nghiệp FDI là tổ chức kinh tế có thành viên hoặc cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài, bất kể tỷ lệ vốn (khoản 22 Điều 3 Luật Đầu tư 2025).
Dưới đây là cách pháp luật xác định một doanh nghiệp FDI và các tên gọi tương đương hay gặp.
Tên gọi pháp lý là “tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài”. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, công ty có vốn đầu tư nước ngoài, công ty FDI hay doanh nghiệp FDI đều là cách gọi thông dụng của cùng khái niệm. Theo khoản 21 Điều 3, tổ chức kinh tế gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và tổ chức khác. Doanh nghiệp FDI vì vậy có thể là công ty TNHH, công ty cổ phần hoặc công ty hợp danh.
Hai cách tạo ra một doanh nghiệp FDI là nhà đầu tư nước ngoài thành lập công ty mới, hoặc góp vốn, mua cổ phần của công ty Việt Nam đang hoạt động. Một công ty Việt Nam có 1 cổ đông người Nhật nắm 5% cổ phần đã là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Công ty đó chỉ chưa phải làm thủ tục như nhà đầu tư nước ngoài, vì phần vốn nước ngoài chưa vượt 50%.
Doanh nghiệp FDI khác doanh nghiệp trong nước ở điểm nào?
Doanh nghiệp FDI trên 50% vốn nước ngoài khác doanh nghiệp trong nước ở 4 điểm: thủ tục đầu tư, IRC, điều kiện tiếp cận thị trường và quyền chuyển tài sản ra nước ngoài.
Bảng sau so sánh doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp FDI có vốn nước ngoài từ 50% trở xuống và doanh nghiệp FDI có vốn nước ngoài trên 50%, theo Luật Đầu tư 2025.
| Tiêu chí | Doanh nghiệp trong nước | Doanh nghiệp FDI, vốn nước ngoài ≤ 50% | Doanh nghiệp FDI, vốn nước ngoài > 50% |
|---|---|---|---|
| Tư cách theo Điều 3 | Nhà đầu tư trong nước (khoản 20) | Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (khoản 22) | Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (khoản 22) |
| Thủ tục khi lập công ty khác, góp vốn, ký BCC | Như nhà đầu tư trong nước | Như nhà đầu tư trong nước (khoản 2 Điều 20) | Như nhà đầu tư nước ngoài khi góp vốn vào tổ chức kinh tế khác hoặc làm dự án khác (khoản 1 Điều 20) |
| Dự án đầu tư mới | Không phải cấp IRC (điểm a khoản 2 Điều 26) | Không phải cấp IRC (điểm b khoản 2 Điều 26) | Phải cấp IRC (điểm b khoản 1 Điều 26) |
| Điều kiện tiếp cận thị trường | Không áp dụng | Áp dụng với phần vốn nước ngoài trong ngành tiếp cận có điều kiện (Điều 8; khoản 2 và điểm a khoản 3 Điều 21) | Áp dụng (Điều 8; Phụ lục I Nghị định 96/2026/NĐ-CP) |
Khoản 1 Điều 20 nêu 3 trường hợp tổ chức kinh tế bị coi như nhà đầu tư nước ngoài khi đầu tư tiếp:
- Nhà đầu tư nước ngoài nắm trên 50% vốn điều lệ, hoặc công ty hợp danh có đa số thành viên hợp danh là cá nhân nước ngoài.
- Một tổ chức kinh tế thuộc trường hợp 1 nắm trên 50% vốn điều lệ.
- Nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế thuộc trường hợp 1 cùng nắm trên 50% vốn điều lệ.
Trường hợp 2 và 3 bắt được cả sở hữu gián tiếp qua công ty con. Một công ty Việt Nam do doanh nghiệp FDI 100% vốn nắm 60% vẫn làm thủ tục như nhà đầu tư nước ngoài khi mở dự án mới. Khoản 3 Điều 20 cho doanh nghiệp FDI đã thành lập làm thủ tục dự án mới mà không nhất thiết lập thêm công ty.
Quyền chuyển tài sản ra nước ngoài thuộc về nhà đầu tư nước ngoài. Điều 11 cho nhà đầu tư nước ngoài chuyển ra nước ngoài vốn đầu tư, khoản thanh lý, thu nhập và tài sản hợp pháp khác. Điều kiện là đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước Việt Nam.
Doanh nghiệp FDI có những loại nào?
Doanh nghiệp FDI chia thành 3 loại theo tỷ lệ vốn nước ngoài. Gồm công ty 100% vốn nước ngoài, công ty liên doanh trên 50% và công ty có vốn nước ngoài từ 50% trở xuống.
Tiếp theo là đặc điểm pháp lý của từng loại, theo cách Luật Đầu tư 2025 phân biệt bằng mốc 50%.
- Công ty 100% vốn nước ngoài: toàn bộ thành viên hoặc cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài. Luật không định nghĩa riêng tên gọi này, nhưng công ty thuộc điểm a khoản 1 Điều 20 và mọi dự án đầu tư mới cần IRC.
- Công ty liên doanh có vốn nước ngoài trên 50%: nhà đầu tư Việt Nam và nước ngoài cùng góp vốn, phía nước ngoài nắm đa số. Thủ tục đầu tư tiếp theo giống loại 1.
- Công ty có vốn nước ngoài từ 50% trở xuống: thường hình thành khi nhà đầu tư nước ngoài mua một phần vốn của công ty Việt Nam. Công ty làm thủ tục như nhà đầu tư trong nước theo khoản 2 Điều 20.
Ranh giới giữa loại 2 và loại 3 thay đổi theo từng giao dịch vốn. Giao dịch đẩy tỷ lệ sở hữu nước ngoài từ mức bằng hoặc dưới 50% lên trên 50% thuộc diện đăng ký góp vốn. Theo điểm b khoản 3 Điều 21, việc đăng ký làm trước khi thay đổi thành viên, cổ đông. Thủ tục tăng vốn lên hoặc vượt mốc này thuộc phạm vi bài thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài.
Có mấy hình thức đầu tư FDI vào Việt Nam?
Điều 18 Luật Đầu tư 2025 quy định 4 hình thức đầu tư FDI. Đó là thành lập tổ chức kinh tế, góp vốn hoặc mua cổ phần, thực hiện dự án đầu tư và hợp đồng BCC.
Khoản 5 Điều 18 để Chính phủ quy định thêm hình thức đầu tư và loại hình tổ chức kinh tế mới.
Bảng sau tóm tắt 4 hình thức đầu tư FDI theo căn cứ, việc có lập pháp nhân mới hay không, và giấy tờ chính nhà đầu tư nước ngoài cần có.
| Hình thức | Căn cứ | Lập pháp nhân mới | Giấy tờ chính |
|---|---|---|---|
| Thành lập tổ chức kinh tế | Điều 19 Luật; Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP | Có | IRC cho dự án và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp |
| Góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp | Điều 21 Luật; Điều 74 đến 76 Nghị định 96 | Không, tham gia công ty có sẵn | Không cấp IRC (điểm c khoản 2 Điều 26); đăng ký góp vốn trong 3 trường hợp của khoản 3 Điều 21 |
| Thực hiện dự án đầu tư | Điều 18, 20, 26 Luật | Không bắt buộc với doanh nghiệp FDI đã có (khoản 3 Điều 20) | IRC; thêm chấp thuận chủ trương đầu tư với dự án thuộc Điều 24 |
| Hợp đồng BCC | Điều 22 Luật; Điều 77 Nghị định 96 | Không (khoản 14 Điều 3) | IRC theo khoản 2 Điều 22 |
Thành lập tổ chức kinh tế là cách nhà đầu tư nước ngoài nắm quyền quản lý trọn vẹn nhất. Khoản 2 Điều 19 cho nhà đầu tư nước ngoài lập công ty trước, xin IRC sau. Khi đó khoản 4 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP buộc công ty hoàn thành IRC trong 12 tháng kể từ ngày thành lập.
Góp vốn, mua cổ phần có 7 hình thức tại Điều 74 Nghị định 96, gồm 3 hình thức góp vốn và 4 hình thức mua lại cổ phần, phần vốn góp. Nhóm góp vốn gồm mua cổ phần phát hành lần đầu hoặc phát hành thêm, góp vào công ty TNHH, công ty hợp danh, hoặc tổ chức kinh tế khác.
Hợp đồng BCC là hợp đồng hợp tác kinh doanh, chia lợi nhuận hoặc sản phẩm giữa các nhà đầu tư mà không lập tổ chức kinh tế. Các bên lập ban điều phối để thực hiện hợp đồng. Khoản 4 Điều 77 Nghị định 96 nêu 7 nhóm nội dung chủ yếu, từ mục tiêu, đóng góp của các bên đến cách giải quyết tranh chấp.
Hình thức có IRC dẫn tới các thủ tục cấp, điều chỉnh, gia hạn về sau. Hồ sơ và thời hạn cấp IRC có ở bài Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC).
Đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp nước ngoài khác nhau thế nào?
Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thắng về quyền kiểm soát và tính lâu dài, còn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI, FII) thắng về tính thanh khoản và tốc độ rút vốn.
Sau đây là 6 tiêu chí phân biệt đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp, kèm cách pháp luật Việt Nam xử lý từng loại.
Đầu tư gián tiếp nước ngoài thường được viết tắt là FPI (Foreign Portfolio Investment) hoặc FII (Foreign Indirect Investment). Nhà đầu tư FPI mua cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ hoặc một phần vốn nhỏ để hưởng cổ tức, lãi và chênh lệch giá. Nhà đầu tư không tham gia điều hành doanh nghiệp.
| Tiêu chí | FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài) | FPI/FII (đầu tư gián tiếp nước ngoài) |
|---|---|---|
| Mục tiêu | Kiểm soát hoặc ảnh hưởng đáng kể tới quản lý | Lợi tức, chênh lệch giá |
| Ngưỡng thống kê IMF/OECD | Từ 10% quyền biểu quyết | Dưới 10% quyền biểu quyết |
| Kênh đầu tư | Lập công ty, góp vốn lớn, dự án, BCC | Chứng khoán, chứng chỉ quỹ, phần vốn nhỏ |
| Thời gian nắm giữ | Dài hạn; dự án tối đa 50 năm, trong khu kinh tế tối đa 70 năm (Điều 31) | Ngắn hoặc trung hạn, bán được trên thị trường |
| Văn bản điều chỉnh chính | Luật Đầu tư 2025, Nghị định 96/2026/NĐ-CP | Luật Chứng khoán (điểm đ khoản 3 Điều 4 Luật Đầu tư 2025) |
| Tài khoản ngoại hối | Tài khoản vốn đầu tư (Thông tư 38/2026/TT-NHNN) | Tài khoản đầu tư gián tiếp |
Ranh giới giữa hai loại ở Việt Nam nằm ở tỷ lệ sở hữu và mục đích. Khi giao dịch trên thị trường chứng khoán, nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp FDI theo pháp luật chứng khoán. Quy định đó chi phối cả thủ tục lẫn tỷ lệ sở hữu (khoản 3 Điều 73 Nghị định 96/2026/NĐ-CP).
Thông tư 38/2026/TT-NHNN (hiệu lực từ 18/8/2026, thay Thông tư 06/2019/TT-NHNN) nối hai loại bằng tài khoản ngân hàng. Một công ty trở thành doanh nghiệp FDI trên 50% nhờ góp vốn, mua cổ phần sẽ mở tài khoản vốn đầu tư. Khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài giảm về bằng hoặc dưới 50%, công ty đóng tài khoản này. Phần vốn nước ngoài còn lại giao dịch qua tài khoản đầu tư gián tiếp, theo điểm b khoản 5 Điều 7.
Một ví dụ: quỹ nước ngoài mua 2% cổ phiếu một ngân hàng niêm yết là FPI. Tập đoàn nước ngoài lập nhà máy 100% vốn tại khu công nghiệp là FDI. Cả hai cùng mang vốn nước ngoài vào Việt Nam, nhưng chỉ khoản thứ hai cần IRC và tạo ra quyền quản lý.
FDI có vai trò gì đối với nước nhận đầu tư?
FDI có 4 vai trò chính đối với nước nhận đầu tư như Việt Nam. Đó là bổ sung vốn, kéo xuất khẩu, chuyển giao công nghệ và quản trị, cùng tạo việc làm và mở rộng thị trường.
Dưới đây là từng vai trò, kèm số liệu 9 tháng năm 2026 từ báo cáo nhanh ngày 30/9/2026 của Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính.
- Bổ sung vốn cho tăng trưởng. Theo Cục Đầu tư nước ngoài, 9 tháng năm 2026 tổng vốn FDI đăng ký đạt trên 50,3 tỷ USD, tăng 76,4% so với cùng kỳ. Vốn thực hiện ước đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%.
- Kéo xuất khẩu. Khu vực đầu tư nước ngoài xuất khẩu (kể cả dầu thô) trên 350,4 tỷ USD trong 9 tháng, chiếm 81% kim ngạch xuất khẩu, và xuất siêu hơn 14,8 tỷ USD.
- Chuyển giao công nghệ và cách quản trị. Nhà đầu tư trực tiếp tham gia điều hành, nên mang theo dây chuyền, quy trình và chuẩn quản lý vào doanh nghiệp nhận vốn. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo nhận trên 22,8 tỷ USD, chiếm 45,3% vốn đăng ký 9 tháng.
- Tạo việc làm và mở rộng thị trường. Doanh nghiệp FDI tuyển lao động tại chỗ và đưa sản phẩm làm tại Việt Nam vào chuỗi cung ứng của công ty mẹ. Cùng báo cáo ghi Trung Quốc dẫn đầu số dự án mới (1.104 dự án), gắn với xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng.
Nguồn vốn FDI đến từ 101 quốc gia và vùng lãnh thổ trong 9 tháng năm 2026. Theo báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài, Singapore dẫn đầu với trên 12,8 tỷ USD (25,5%). Hàn Quốc đứng thứ hai với trên 9,7 tỷ USD (19,4%), Hồng Kông thứ ba với trên 5,4 tỷ USD. Cục Thống kê, trong bài ngày 12/10/2026, ghi Singapore là đối tác thứ hai vượt mốc 100 tỷ USD vốn đăng ký lũy kế.
Ba hình thức đầu tư FDI trong số liệu có quy mô khác nhau. 3.108 dự án mới đăng ký trên 29,2 tỷ USD, 948 lượt điều chỉnh tăng thêm trên 14,1 tỷ USD, và 2.335 giao dịch góp vốn, mua cổ phần đạt trên 6,9 tỷ USD.
Ưu điểm và nhược điểm của đầu tư trực tiếp nước ngoài là gì?
FDI có ưu điểm về vốn dài hạn, công nghệ và quyền kiểm soát; nhược điểm là phụ thuộc, tập trung vốn và thủ tục nhiều tầng hơn đầu tư gián tiếp (FPI).
Tiếp theo là ưu nhược điểm của đầu tư trực tiếp nước ngoài nhìn từ hai phía: nước nhận đầu tư và nhà đầu tư nước ngoài.
Bảng sau đặt ưu điểm và nhược điểm của FDI cạnh nhau theo từng phía, kèm căn cứ hoặc số liệu đã đối chiếu.
| Phía | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|
| Nước nhận đầu tư | Vốn gắn với dự án, khó rút nhanh như FPI; xuất khẩu tăng (81% kim ngạch xuất khẩu 9 tháng 2026 thuộc khu vực đầu tư nước ngoài) | Phụ thuộc vào khu vực FDI: cùng kỳ, khu vực doanh nghiệp trong nước nhập siêu trên 34,2 tỷ USD |
| Nước nhận đầu tư | Công nghệ, quản trị đi kèm vốn | Vốn tập trung: 5 đối tác lớn nhất chiếm khoảng 74,4%, 5 địa phương dẫn đầu chiếm khoảng 74,9% vốn đăng ký 9 tháng |
| Nước nhận đầu tư | Thu ngân sách và việc làm từ dự án | Lợi nhuận, vốn được chuyển ra nước ngoài sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính (Điều 11) |
| Nhà đầu tư nước ngoài | Quyền quản lý, kiểm soát doanh nghiệp | Thủ tục IRC, chấp thuận chủ trương với dự án thuộc Điều 24 |
| Nhà đầu tư nước ngoài | Bảo đảm đầu tư theo Chương II Luật Đầu tư 2025 | Điều kiện tiếp cận thị trường với ngành tại Phụ lục I Nghị định 96/2026/NĐ-CP |
| Nhà đầu tư nước ngoài | Dự án dài hạn, tối đa 50 năm hoặc 70 năm | Thanh khoản thấp: rút vốn qua chuyển nhượng dự án, giải thể hoặc chấm dứt dự án |
Ưu điểm lớn nhất với nước nhận đầu tư là tính ổn định của vốn. Vốn đã thành nhà xưởng và máy móc không rời thị trường trong vài ngày như dòng vốn chứng khoán. Nhược điểm đi kèm là độ trễ: vốn đăng ký không đồng nghĩa vốn đã giải ngân, như phần dưới cùng của bài giải thích.
Với nhà đầu tư nước ngoài, cái giá của quyền kiểm soát là thủ tục và thời hạn. Dự án có thời hạn hoạt động, khi hết hạn thì nhà đầu tư làm thủ tục gia hạn giấy phép đầu tư hoặc thanh lý. Khi rút khỏi Việt Nam, nhà đầu tư làm thủ tục chấm dứt dự án đầu tư trước khi chuyển vốn ra nước ngoài theo Điều 11.
Căn cứ pháp lý và nguồn số liệu đã đối chiếu
Bài viết dùng 3 văn bản đang áp dụng, 1 luật sửa đổi chưa có hiệu lực và 4 nguồn định nghĩa, số liệu, đã mở hoặc đọc trích đoạn tại ngày 02/11/2026.
Bảng sau ghi tên văn bản hoặc nguồn, ngày ban hành, hiệu lực, phần đã dùng và nơi đã mở.
| Văn bản hoặc nguồn | Ban hành | Hiệu lực | Phần đã dùng | Nguồn đã mở |
|---|---|---|---|---|
| Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 | 11/12/2025 | 01/3/2026 | Điều 3, 4, 8, 11, 18 đến 22, 26, 31, 51 | Bản PDF, Cổng TTĐT Chính phủ |
| Nghị định 96/2026/NĐ-CP | 31/3/2026 | 31/3/2026 (Điều 11, 12 từ 01/7/2026) | Điều 15, 72 đến 74, 77, 104, 111 | Cổng TTĐT Chính phủ |
| Thông tư 38/2026/TT-NHNN | 31/7/2026 | 18/8/2026 | Khoản 5 Điều 7, khoản 2 Điều 18 | CSDL quốc gia về pháp luật (vbpl.vn); vanban.org |
| Luật số 24/2026/QH16 sửa Luật Đầu tư | 24/8/2026 | 01/3/2027, chưa có hiệu lực | Chỉ nhắc mốc hiệu lực (chỉ sửa Điều 6 và Phụ lục IV) | CSDL quốc gia về pháp luật (vbpl.vn) |
| IMF, Hướng dẫn biên soạn BPM6, Phụ lục 4 | 2014 | Chuẩn thống kê | Đoạn A4.2 | imf.org |
| OECD Benchmark Definition of FDI, ấn bản 5 | 2025 | Chuẩn thống kê | Định nghĩa mốc 10% | oecd.org, bản PDF |
| Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính: Báo cáo nhanh 09 tháng năm 2026 | 30/9/2026, đăng 06/10/2026 | Số liệu đến 30/9/2026 | Vốn đăng ký, vốn thực hiện, đối tác, ngành, địa phương, xuất nhập khẩu | fdi.mof.gov.vn |
| Cục Thống kê: Singapore, nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất 9 tháng 2026 | 12/10/2026 | Số liệu 9 tháng | Vốn Singapore, mốc lũy kế 100 tỷ USD | nso.gov.vn |
Hai văn bản cũ ở phần cuối bài không còn là căn cứ, dù nhiều bài viết về FDI vẫn dẫn.
Các văn bản cũ được nhắc trong bài, kèm link tra cứu bản gốc:
| Văn bản | Ban hành | Hiệu lực | Tình trạng | Link |
|---|---|---|---|---|
| Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 | 17/6/2020 | 01/01/2021 | Hết hiệu lực từ 01/3/2026, thay bằng Luật 143/2025/QH15 | vbpl.vn |
| Nghị định 31/2021/NĐ-CP | 26/3/2021 | 26/3/2021 | Hết hiệu lực, thay bằng Nghị định 96/2026/NĐ-CP | vbpl.vn |
| Nghị định 19/2025/NĐ-CP | 10/02/2025 | 10/02/2025 | Hết hiệu lực, thay bằng Nghị định 96/2026/NĐ-CP | vanban.chinhphu.vn |
| Nghị định 239/2025/NĐ-CP sửa Nghị định 31/2021/NĐ-CP | 03/9/2025 | Theo văn bản | Hết hiệu lực, thay bằng Nghị định 96/2026/NĐ-CP | vbpl.vn |
| Thông tư 06/2019/TT-NHNN | 26/6/2019 | 06/9/2019 | Hết hiệu lực từ 18/8/2026, thay bằng Thông tư 38/2026/TT-NHNN | vbpl.vn |
Những điểm dễ nhầm khi đọc số liệu và văn bản về FDI
Hai điểm dễ nhầm nhất khi đọc về FDI là lẫn vốn đăng ký với vốn thực hiện, và dẫn Luật Đầu tư 2020 đã hết hiệu lực.
Hiểu khái niệm FDI rồi, phần còn lại là đọc đúng con số và đúng văn bản.
Vốn FDI đăng ký và vốn FDI thực hiện khác nhau thế nào?
Vốn FDI đăng ký là số vốn nhà đầu tư cam kết, còn vốn FDI thực hiện là số vốn đã giải ngân thật vào dự án.
Sau đây là số liệu minh họa khoảng cách giữa hai chỉ tiêu, theo Cục Đầu tư nước ngoài.
Vốn đăng ký gồm 3 phần: vốn dự án mới, vốn điều chỉnh tăng thêm và giá trị góp vốn, mua cổ phần. Trong 9 tháng năm 2026, vốn đăng ký đạt trên 50,3 tỷ USD, còn vốn thực hiện ước đạt 21,07 tỷ USD.
Lũy kế đến 30/9/2026, Việt Nam có 48.106 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký trên 571 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế đạt 371,25 tỷ USD, bằng khoảng 65% vốn đăng ký còn hiệu lực. Tin “FDI tăng 76%” thường nói về vốn đăng ký, chưa phải tiền đã vào nền kinh tế.
Văn bản nào đã hết hiệu lực khi tra khái niệm FDI?
Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 và Nghị định 31/2021/NĐ-CP đã hết hiệu lực từ ngày 01/3/2026.
Khoản 4 Điều 51 Luật Đầu tư 2025 chấm dứt Luật Đầu tư 2020 từ 01/3/2026; riêng Điều 7 và Phụ lục IV của luật cũ hết hiệu lực từ 01/7/2026. Khoản 3 Điều 111 Nghị định 96/2026/NĐ-CP chấm dứt Nghị định 31/2021/NĐ-CP, Nghị định 19/2025/NĐ-CP và Nghị định 239/2025/NĐ-CP từ cùng ngày 01/3/2026. Thông tư 06/2019/TT-NHNN về ngoại hối hết hiệu lực từ 18/8/2026.
Định nghĩa tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài vẫn nằm ở khoản 22 Điều 3. Vì vậy một bài cũ trích “khoản 22 Điều 3” có thể đúng nội dung nhưng sai số hiệu luật. Hồ sơ và hợp đồng ký từ 01/3/2026 dẫn Luật Đầu tư số 143/2025/QH15; Luật số 24/2026/QH16 sửa luật này có hiệu lực từ 01/3/2027.
Nhà đầu tư sắp góp vốn hoặc lập công ty FDI có thể rà trước tỷ lệ sở hữu, ngành nghề và thủ tục IRC. Xem dịch vụ tư vấn Luật Đầu Tư Nước Ngoài.



