Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (DTA, gọi tắt là Hiệp định thuế) là điều ước quốc tế Việt Nam ký với một nước hoặc vùng lãnh thổ để chia quyền đánh thuế thu nhập. Một khoản thu nhập nhờ đó không bị hai nước cùng thu đủ thuế. Từ 01/7/2026, Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện các hiệp định này tại Thông tư 95/2026/TT-BTC.
Theo Bộ Tài chính, tính đến ngày 18/10/2026 Việt Nam đã ký 82 Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, trong đó 78 hiệp định đã có hiệu lực. Danh sách và hiệu lực từng hiệp định được Cục Thuế thông báo sau khi có thông báo của Bộ Ngoại giao.
Nhà đầu tư nước ngoài chỉ hưởng hiệp định khi là đối tượng cư trú của nước ký kết và là chủ sở hữu thực hưởng khoản thu nhập. Hồ sơ đề nghị miễn, giảm thuế được nộp theo Thông tư 89/2026/TT-BTC, kèm giấy chứng nhận cư trú đã hợp pháp hóa lãnh sự hoặc có chứng nhận Apostille.
Ở phía Việt Nam, hiệp định chỉ điều chỉnh thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân. Thuế giá trị gia tăng vì vậy không được giảm theo hiệp định. Các phần dưới đi lần lượt qua khái niệm, căn cứ, cách tra cứu, điều kiện, hồ sơ và ba biện pháp khử trùng thuế.
Hiệp định tránh đánh thuế hai lần là gì?
Hiệp định tránh đánh thuế hai lần là điều ước quốc tế song phương về thuế thu nhập và tài sản, kèm các văn kiện sửa đổi, bổ sung, theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 95/2026/TT-BTC.
Thông tư 95 và Luật Điều ước quốc tế định danh loại văn bản này theo hai lớp: tên gọi thuế và bản chất điều ước.
Thông tư 95/2026/TT-BTC gọi chung loại văn bản này là “Hiệp định thuế”. Tên đầy đủ thường là Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và ngăn ngừa việc trốn lậu thuế đối với các loại thuế đánh vào thu nhập (có hiệp định gồm cả tài sản). Các văn kiện cấu thành, sửa đổi hoặc bổ sung, như nghị định thư, được coi là một phần của hiệp định. Bên cạnh hiệp định song phương, khoản 2 Điều 3 còn nêu “Điều ước quốc tế về thuế khác”, gồm Hiệp định đa phương thực hiện các biện pháp chống xói mòn cơ sở tính thuế và chuyển lợi nhuận (MLI) và Hiệp định đa phương về hỗ trợ hành chính thuế.
Về bản chất pháp lý, hiệp định thuế là một điều ước quốc tế. Khoản 1 Điều 2 Luật Điều ước quốc tế định nghĩa điều ước quốc tế là thỏa thuận bằng văn bản ký nhân danh Nhà nước hoặc Chính phủ, không phụ thuộc tên gọi là hiệp định, công ước hay nghị định thư. Phía Việt Nam được đại diện bởi Nhà chức trách có thẩm quyền, tức Bộ trưởng Bộ Tài chính hoặc người được ủy quyền (khoản 5 Điều 3 Thông tư 95/2026/TT-BTC).
Hiệp định thuế nhằm mục đích gì?
Hiệp định thuế có 3 mục tiêu theo khoản 3 Điều 10 Thông tư 95/2026/TT-BTC: tránh đánh thuế hai lần, ngăn ngừa trốn lậu thuế và không để thu nhập thoát thuế ở cả hai bên.
Mỗi mục tiêu ứng với một nhóm điều khoản riêng trong Thông tư 95.
Mục tiêu tránh đánh thuế hai lần được thực hiện bằng việc chia quyền thu thuế theo từng loại thu nhập. Lợi nhuận kinh doanh của doanh nghiệp nước ngoài là ví dụ rõ nhất. Theo khoản 1 Điều 14, Việt Nam chỉ đánh thuế khoản lợi nhuận này khi doanh nghiệp có cơ sở thường trú tại Việt Nam, và chỉ trên phần thu nhập phân bổ cho cơ sở đó. Với nước cư trú, Mục 20 Chương II yêu cầu Việt Nam áp dụng biện pháp khấu trừ hoặc miễn thuế để người nộp thuế không phải nộp hai lần.
Mục tiêu ngăn ngừa trốn lậu thuế được hỗ trợ bởi cơ chế trao đổi thông tin giữa các nhà chức trách (Điều 55) và hỗ trợ thu thuế (Điều 56). Khi có tranh chấp, người nộp thuế có thể đề nghị thủ tục thỏa thuận song phương (MAP) theo Điều 54. Mục tiêu thứ ba được cơ quan thuế dùng làm căn cứ khi xét chủ sở hữu thực hưởng theo nguyên tắc “bản chất quyết định hình thức”.
Hiệp định thuế có được ưu tiên hơn luật thuế Việt Nam không?
Có, khi hiệp định thuế và pháp luật thuế trong nước có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì hiệp định được áp dụng, theo điểm b khoản 1 Điều 4 Thông tư 95/2026/TT-BTC.
Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 không có điều khoản ưu tiên riêng, chỉ đặt nguyên tắc tuân thủ điều ước quốc tế về thuế tại khoản 2 Điều 29. Nguyên tắc ưu tiên được ghi tại khoản 1 Điều 6 Luật Điều ước quốc tế, áp dụng với pháp luật trong nước trừ Hiến pháp.
Nguyên tắc ưu tiên này đi kèm ba giới hạn.
Giới hạn thứ nhất: hiệp định không làm phát sinh nghĩa vụ thuế mới, khác hoặc nặng hơn luật trong nước (điểm b khoản 1 Điều 4). Giới hạn này được minh họa ở khoản 3 Điều 19 về cổ tức. Khi luật Việt Nam không thu thuế hoặc thu với thuế suất thấp hơn mức trong hiệp định, đối tượng cư trú nước ký kết nộp thuế theo luật Việt Nam.
Giới hạn thứ hai: mỗi trường hợp được xác định theo quy định cụ thể của từng hiệp định (điểm a khoản 1 Điều 4). Hai hiệp định có thể ghi thuế suất, ngưỡng thời gian hay biện pháp khử trùng khác nhau, nên mức cụ thể phải lấy từ chính văn bản hiệp định. Hiệp định với Nhật Bản (ký 24/10/1995) và hiệp định với Hàn Quốc (ký 20/5/1994) cùng giới hạn thuế đối với cổ tức ở 10% tổng số cổ tức khi người nhận là đối tượng thực hưởng (khoản 2 Điều 10), và cùng lấy mốc trên 6 tháng cho công trình xây dựng (khoản 3 Điều 5). Hiệp định đa phương về ngăn ngừa xói mòn cơ sở tính thuế (MLI) có hiệu lực với Việt Nam từ 01/9/2023, nên mỗi hiệp định cần được đọc cùng các điều MLI mà hai nước đã chọn áp dụng. Giới hạn thứ ba liên quan đến thuật ngữ. Thuật ngữ không được hiệp định định nghĩa thì được hiểu theo pháp luật thuế Việt Nam tại thời điểm áp dụng (điểm c khoản 1 Điều 4).
Căn cứ áp dụng hiệp định thuế tại Việt Nam gồm những văn bản nào?
Có 5 nhóm căn cứ chính: Luật Điều ước quốc tế, Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, Nghị định 252/2026/NĐ-CP, hai Thông tư 95/2026/TT-BTC và 89/2026/TT-BTC, và luật thuế nội dung như Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15.
Mỗi văn bản giữ một vai trò, xếp từ luật xuống thông tư như sau.
Luật Điều ước quốc tế 108/2016/QH13, được sửa đổi bởi Luật 137/2025/QH15, đặt nguyên tắc điều ước được ưu tiên tại khoản 1 Điều 6. Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2026. Điều 28 đến Điều 31 của luật này quy định hợp tác quốc tế về thuế, trong đó điểm d khoản 2 Điều 30 giao cơ quan quản lý thuế hướng dẫn và xử lý hồ sơ áp dụng các hiệp định. MAP và APA cũng được định nghĩa tại điểm b khoản 2 Điều 30.
Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế, có hiệu lực từ 01/7/2026. Miễn, giảm thuế theo hiệp định được xếp vào các trường hợp miễn, giảm thuế tại điểm d khoản 1 Điều 32. Điểm a khoản 2 Điều 58 giao Bộ Tài chính hướng dẫn xử lý hồ sơ áp dụng hiệp định, MAP và APA.
Hai thông tư được Bộ Tài chính ban hành để chia việc. Thông tư 95/2026/TT-BTC (ký 01/7/2026, hiệu lực 01/7/2026) hướng dẫn nội dung: ai được hưởng, loại thu nhập nào bị đánh thuế ở đâu, biện pháp khử trùng. Thông tư 89/2026/TT-BTC (ký 30/6/2026, hiệu lực 01/7/2026) quy định hồ sơ và trình tự. Khoản 3 Điều 84 Thông tư 95 dẫn thẳng sang Luật Quản lý thuế và Thông tư 89 cho phần thủ tục.
Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/10/2025 và áp dụng từ kỳ tính thuế 2025 (khoản 1 Điều 19). Cơ sở thường trú được luật này định nghĩa ở khoản 3 Điều 2, còn việc trừ thuế đã nộp ở nước ngoài nằm ở khoản 4 Điều 3. Luật 09/2026/QH16 sửa luật này nhưng chỉ bổ sung khoản 14a Điều 4, không đụng hai điều trên.
Thông tư 205/2013/TT-BTC còn áp dụng không?
Không, Thông tư 205/2013/TT-BTC đã bị Thông tư 95/2026/TT-BTC thay thế từ ngày 01/7/2026, theo khoản 2 Điều 84 Thông tư 95.
Hai văn bản cũ khác cũng dừng áp dụng cùng ngày 01/7/2026.
Khoản 2 Điều 84 Thông tư 95/2026/TT-BTC cũng thay Thông tư 45/2021/TT-BTC về APA. Phần thủ tục cũ tại Thông tư 80/2021/TT-BTC bị bãi bỏ bởi điểm h khoản 3 Điều 99 Thông tư 89/2026/TT-BTC. Tài liệu nào còn dẫn số điều của Thông tư 205 hay Thông tư 80 cần được đối chiếu lại với hai thông tư năm 2026 trước khi dùng để lập hồ sơ. Một chi tiết dễ gây nhầm: đến ngày 11/11/2026, trang của Thông tư 205 trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (vbpl.vn) vẫn ghi “Còn hiệu lực”. Căn cứ để kết luận là khoản 2 Điều 84 Thông tư 95, không phải dòng trạng thái đó.
Việt Nam đã ký hiệp định thuế với bao nhiêu nước và tra cứu ở đâu?
Tính đến ngày 18/10/2026, Việt Nam đã ký 82 Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, trong đó 78 hiệp định có hiệu lực, theo tin Bộ Tài chính đăng cùng ngày.
Con số này cần được đọc kèm mốc thời gian, và mỗi hiệp định cần được tra riêng.
Con số được Bộ Tài chính công bố trong tin về lễ ký hiệp định với Công quốc Liechtenstein ngày 18/10/2026 tại Hà Nội. Hiệp định vừa ký như Liechtenstein chưa được dùng để miễn, giảm thuế cho đến khi có hiệu lực và đến ngày áp dụng ghi trong chính hiệp định đó.
Nhà đầu tư nên tra theo 3 bước:
- Xác định nước mình là đối tượng cư trú thuế, căn cứ giấy chứng nhận cư trú của cơ quan thuế nước đó.
- Tìm hiệp định giữa Việt Nam và nước đó tại chuyên mục Hiệp định thuế của Cục Thuế, cùng văn bản thông báo hiệu lực. Toàn văn tiếng Anh các hiệp định được đăng ở trang Tax Treaty. Theo tiết a.1 điểm a khoản 1 Điều 6 Thông tư 95/2026/TT-BTC, Cục Thuế được ủy quyền ban hành văn bản thông báo hiệu lực hoặc chấm dứt hiệu lực của từng hiệp định sau khi có thông báo của Bộ Ngoại giao.
- Đọc đúng điều khoản theo loại thu nhập (lợi nhuận kinh doanh, cổ tức, lãi tiền vay, bản quyền, chuyển nhượng tài sản) và kiểm tra nghị định thư sửa đổi nếu có.
Bảng danh sách trên trang Cục Thuế chỉ được cập nhật đến ngày 04/6/2019, khi Việt Nam đã ký với 80 nước, vùng lãnh thổ. Vì vậy bài viết dùng số liệu 82 hiệp định đã ký, 78 hiệp định có hiệu lực theo tin Bộ Tài chính ngày 18/10/2026.
Điều kiện để nhà đầu tư nước ngoài được hưởng hiệp định thuế là gì?
Nhà đầu tư nước ngoài được hưởng hiệp định khi đủ 3 điều kiện: cư trú tại nước ký kết, thu nhập thuộc thuế trong phạm vi hiệp định, không bị từ chối theo Điều 10 Thông tư 95/2026/TT-BTC.
Ba điều kiện này được Thông tư 95 quy định tại Điều 8, Điều 9 và Điều 10.
Gánh chứng minh nằm ở người nộp thuế: họ phải tự giải trình, chứng minh việc đáp ứng điều kiện hưởng ưu đãi (điểm a khoản 2 Điều 5). Tư cách cư trú thuế cũng được xác định khác với khái niệm nhà đầu tư nước ngoài theo Luật Đầu tư 2025, vốn dựa trên quốc tịch hoặc nơi thành lập.
Đối tượng cư trú được xác định thế nào?
Theo khoản 2 Điều 8 Thông tư 95/2026/TT-BTC, đối tượng cư trú là người chịu thuế tại nước ký kết và có nhà ở (cá nhân) hoặc trụ sở, nơi thành lập (tổ chức) tại nước đó.
Tiêu chí được chia cho phía Việt Nam, phía nước ký kết và trường hợp cư trú ở cả hai nơi.
Phía Việt Nam, khoản 3 Điều 8 xác định đối tượng cư trú gồm cá nhân cư trú theo Điều 4 Nghị định 253/2026/NĐ-CP và công ty, tổ chức đăng ký hoạt động theo pháp luật Việt Nam. Một tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thành lập tại Việt Nam vì vậy được coi là đối tượng cư trú Việt Nam. Công ty mẹ ở nước ngoài thì xét theo tiêu chí của nước nơi nó chịu thuế.
Khi một cá nhân bị cả hai nước coi là đối tượng cư trú, khoản 4 Điều 8 xét tuần tự 5 tiêu thức: nhà ở thường trú, nơi có quan hệ kinh tế và cá nhân chặt chẽ hơn, nơi có mặt thường xuyên hơn, quốc tịch, và cuối cùng là MAP giữa hai nhà chức trách. Với tổ chức, cơ quan thuế xét nơi thành lập, trụ sở chính và trụ sở điều hành thực tế. Tổ chức đó không được coi là đối tượng cư trú của nước nào khi hai nước không thỏa thuận được.
Hiệp định thuế áp dụng cho loại thuế nào?
Ở phía Việt Nam, hiệp định thuế chỉ áp dụng cho 2 loại thuế là thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân, theo khoản 1 Điều 9 Thông tư 95/2026/TT-BTC.
Giới hạn này loại các sắc thuế khác ra khỏi phạm vi hiệp định ở phía Việt Nam.
Thuế giá trị gia tăng không nằm trong danh sách của khoản 1 Điều 9 nên không được giảm theo hiệp định. Ở phía nước ký kết, Điều 2 của từng hiệp định liệt kê các loại thuế thuộc phạm vi (khoản 2 Điều 9).
Trường hợp nào bị từ chối áp dụng hiệp định thuế?
Điều 10 Thông tư 95/2026/TT-BTC nêu 3 nhóm bị từ chối: thuế phát sinh quá 3 năm, hợp đồng lập ra chủ yếu để hưởng ưu đãi, và người đề nghị không phải chủ sở hữu thực hưởng.
Từng nhóm được giải thích theo đúng thứ tự khoản trong Điều 10.
Nhóm thứ nhất liên quan đến thời gian. Đề nghị bị từ chối khi số thuế đã phát sinh quá ba năm trước thời điểm đề nghị, tính đến ngày nộp đủ hồ sơ theo Thông tư 89/2026/TT-BTC (khoản 1). Nhóm thứ hai là khi mục đích chính của hợp đồng hoặc thỏa thuận là để được miễn, giảm thuế theo hiệp định (khoản 2).
Nhóm thứ ba được quy định dài nhất, tại khoản 3. Người đề nghị không được coi là chủ sở hữu thực hưởng trong 7 trường hợp, ví dụ: phân phối hơn 50% thu nhập cho đối tượng cư trú nước thứ ba trong 12 tháng; hầu như không có hoạt động kinh doanh ngoài việc nắm tài sản; tài sản, quy mô hoặc nhân sự không tương xứng với thu nhập; là đối tượng cư trú của nước không thu thuế thu nhập hoặc thu dưới 10% mà không vì lý do khuyến khích đầu tư; là đại lý hoặc công ty trung gian. Cơ quan thuế xem xét toàn bộ hoàn cảnh theo nguyên tắc bản chất quyết định hình thức.
Hồ sơ, thủ tục áp dụng hiệp định thuế gồm những gì?
Theo Điều 76 đến 80 Thông tư 89/2026/TT-BTC, hồ sơ gồm mẫu 01/HTQT, giấy chứng nhận cư trú đã hợp pháp hóa lãnh sự hoặc có Apostille và bản sao hợp đồng, nộp cùng hồ sơ khai thuế lần đầu.
Thành phần hồ sơ thay đổi theo nhóm đối tượng, còn trình tự xử lý thì chung.
Với nhà thầu nước ngoài và tổ chức nước ngoài có thu nhập tại Việt Nam, hồ sơ được quy định tại khoản 1 Điều 78 gồm 4 thành phần:
- Văn bản đề nghị theo mẫu số 01/HTQT Phụ lục III.
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực giấy chứng nhận cư trú do cơ quan thuế nước cư trú cấp, ghi rõ năm cư trú, đã hợp pháp hóa lãnh sự (hoặc có chứng nhận Apostille nếu nước cấp là thành viên Công ước Apostille có quan hệ áp dụng với Việt Nam, xem mục dưới).
- Bản sao hợp đồng ký với tổ chức, cá nhân tại Việt Nam, có xác nhận của người nộp thuế.
- Bản sao có chứng thực văn bản ủy quyền, khi ủy quyền cho đại diện hợp pháp.
Hồ sơ do nhà thầu nước ngoài hoặc bên Việt Nam ký hợp đồng, chi trả thu nhập gửi cơ quan thuế. Với thu nhập từ chuyển nhượng vốn, khoản 3 Điều 78 yêu cầu nộp thêm hợp đồng chuyển nhượng vốn và giấy chứng nhận đầu tư của công ty Việt Nam. Cá nhân là đối tượng cư trú nước ngoài làm theo Điều 76, với thêm hợp đồng lao động và bản sao hộ chiếu. Hiệp định thuế cũng có thể làm giảm phần thuế TNDN trong thuế nhà thầu nước ngoài, còn cách tính tỷ lệ và hồ sơ khai thuế nhà thầu được trình bày ở bài riêng.
Hồ sơ được cơ quan thuế xử lý theo Điều 82 Thông tư 89/2026/TT-BTC. Khi thông tin chưa khớp, cơ quan thuế gửi thông báo bổ sung trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ. Người nộp thuế có 10 ngày làm việc để giải trình. Hết hạn mà không đủ căn cứ, cơ quan thuế ra thông báo không được miễn, giảm theo mẫu 04/MGTH. Khoản thuế đã nộp thừa được đề nghị hoàn theo mẫu 02/HT (điểm a khoản 2 Điều 56 Thông tư 89). Các văn bản này không quy định lệ phí riêng cho thủ tục.
Giấy chứng nhận cư trú cần đáp ứng yêu cầu gì?
Điểm b khoản 1 Điều 78 Thông tư 89/2026/TT-BTC yêu cầu giấy chứng nhận do cơ quan thuế nước cư trú cấp, ghi rõ năm cư trú, hợp pháp hóa lãnh sự. Từ 11/9/2026, Apostille có thể thay bước này.
Nghị định 293/2026/NĐ-CP hướng dẫn thực thi Công ước Apostille có hiệu lực từ ngày 11/9/2026. Apostille chỉ thay được hợp pháp hóa lãnh sự khi giấy chứng nhận cư trú là giấy tờ công theo pháp luật nước cấp (khoản 1 Điều 26). Giấy tờ công của quốc gia thành viên Công ước có quan hệ áp dụng với Việt Nam, đã được cấp chứng nhận Apostille, được miễn hợp pháp hóa lãnh sự, và cơ quan, tổ chức tại Việt Nam không được yêu cầu thêm chứng nhận lãnh sự hay hợp pháp hóa lãnh sự (khoản 2, khoản 3 Điều 25). Với nước chưa là thành viên Công ước, giấy tờ vẫn phải hợp pháp hóa lãnh sự (điểm b khoản 3 Điều 5). Người nộp phải dịch giấy không bằng tiếng Việt, và bản dịch được công chứng hoặc chứng thực (khoản 1 Điều 27). Giấy đã hợp pháp hóa lãnh sự trước ngày 11/9/2026 tiếp tục có giá trị (điểm a khoản 2 Điều 36).
Thông tư 89 cũng cho cách xử lý khi chưa có giấy của đúng năm.
Nhà thầu chưa có giấy của năm đề nghị được nộp giấy của năm liền trước. Giấy đúng năm được nộp chậm nhất 15 ngày trước khi kết thúc hợp đồng hoặc kết thúc năm tính thuế, tùy mốc nào đến trước. Bên Việt Nam có 03 ngày làm việc để chuyển giấy này cho cơ quan thuế (khoản 6 Điều 78). Vẫn chưa có giấy thì nhà thầu cam kết nộp trong quý ngay sau năm tính thuế (khoản 7). Từ năm thứ hai, hồ sơ chỉ phải nộp lại khi hợp đồng hoặc giấy chứng nhận cư trú thay đổi (khoản 5).
Doanh nghiệp tại Việt Nam xin xác nhận cư trú thế nào?
Theo khoản 3 Điều 44 Thông tư 89/2026/TT-BTC, doanh nghiệp nộp mẫu 06/HTQT cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp và nhận giấy chứng nhận cư trú mẫu 07/HTQT trong 07 ngày làm việc.
Thủ tục này dành cho chiều ngược lại: đối tượng cư trú Việt Nam cần hưởng hiệp định ở nước ngoài.
Doanh nghiệp FDI hoặc doanh nghiệp Việt Nam dùng thủ tục này khi có thu nhập ở nước đối tác. Hồ sơ của đối tượng chưa là người nộp thuế được bổ sung văn bản xác nhận nơi thường trú hoặc đăng ký thành lập. Cơ quan thuế xét theo điều khoản đối tượng cư trú (Điều 4) của hiệp định liên quan. Khi nước đối tác yêu cầu mẫu riêng, cơ quan thuế quản lý trực tiếp xem xét xác nhận vào mẫu đó nếu các chỉ tiêu tương tự mẫu 07/HTQT.
Việt Nam loại trừ đánh thuế hai lần bằng những phương pháp nào?
Việt Nam dùng 3 biện pháp theo Điều 51 đến Điều 53 Thông tư 95/2026/TT-BTC: khấu trừ thuế, khấu trừ số thuế được ưu đãi ở nước ký kết và khấu trừ gián tiếp.
Ba biện pháp được so sánh theo nội dung và giới hạn khấu trừ trong bảng sau.
| Biện pháp | Nội dung | Giới hạn |
|---|---|---|
| Khấu trừ thuế (Điều 51) | Thuế đã nộp ở nước ký kết được trừ vào thuế phải nộp tại Việt Nam | Không vượt số thuế Việt Nam tính trên khoản thu nhập đó; phải là sắc thuế trong hiệp định; phát sinh trong năm tính thuế Việt Nam |
| Khấu trừ số thuế được ưu đãi (Điều 52) | Số thuế lẽ ra phải nộp nhưng được nước ký kết miễn, giảm như ưu đãi đặc biệt vẫn được trừ | Không vượt số thuế Việt Nam tính trên thu nhập đó |
| Khấu trừ gián tiếp (Điều 53) | Thuế TNDN công ty ở nước ký kết đã nộp trước khi chia cổ tức được trừ | Cần tỷ lệ kiểm soát quyền biểu quyết tối thiểu theo từng hiệp định; không vượt số thuế Việt Nam |
Cả 3 biện pháp có chung một trần: số trừ không vượt quá số thuế Việt Nam tính trên khoản thu nhập đó. Trần này khớp với khoản 4 Điều 3 Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15, theo đó doanh nghiệp Việt Nam đầu tư ra nước ngoài được trừ thuế đã nộp ở nước tiếp nhận nhưng không vượt số thuế tính theo luật Việt Nam. Khi hiệp định quy định thu nhập được miễn tại Việt Nam, khoản đó được miễn và không trừ thêm thuế đã nộp ở nước ngoài (đoạn cuối Điều 53).
Hồ sơ khấu trừ được quy định tại Điều 34 Thông tư 89/2026/TT-BTC, gồm mẫu 02/HTQT Phụ lục I và tài liệu theo từng hình thức. Khấu trừ trực tiếp cần tờ khai, chứng từ nộp thuế và xác nhận của cơ quan thuế nước ngoài. Khấu trừ thuế được ưu đãi cần thư xác nhận của nhà chức trách nước ngoài về số thuế đã miễn, giảm.
Hiệp định thuế tác động thế nào đến cổ tức và thuế nhà thầu?
Thuế cổ tức không vượt mức hiệp định nếu người thực hưởng cư trú nước ký kết (khoản 1 Điều 19 Thông tư 95/2026/TT-BTC). Nhà thầu có cơ sở thường trú mới chịu thuế lợi nhuận (khoản 1 Điều 14).
Cổ tức và lợi nhuận nhà thầu được hiệp định xử lý theo hai điều khoản khác nhau, so sánh trong bảng sau.
| Tiêu chí | Cổ tức trả cho nhà đầu tư nước ngoài | Lợi nhuận của nhà thầu nước ngoài |
|---|---|---|
| Quyền đánh thuế của Việt Nam | Có, với cổ tức phát sinh tại Việt Nam (khoản 1 Điều 19) | Chỉ khi có cơ sở thường trú tại Việt Nam (khoản 1 Điều 14) |
| Giới hạn | Thuế suất không vượt mức giới hạn trong hiệp định nếu người nhận là đối tượng thực hưởng; ví dụ 10% tổng số cổ tức trong hiệp định với Nhật Bản, Hàn Quốc (khoản 2 Điều 10) | Chỉ trên phần thu nhập phân bổ cho cơ sở thường trú |
| Điểm cần kiểm tra | Người nhận có phải cổ đông thực hưởng (Điều 20) | Thời gian công trình, dịch vụ; dịch vụ quá 183 ngày trong 12 tháng; nền tảng số |
Theo Điều 18, tiền lãi cổ phần bao gồm khoản trích từ thu nhập sau thuế của doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài trả cho bên nước ngoài. Khoản lợi nhuận một doanh nghiệp FDI chia cho công ty mẹ vì vậy được xếp vào điều khoản cổ tức của hiệp định. Khoản 3 Điều 19 vẫn áp dụng: luật Việt Nam thu thấp hơn thì nộp theo luật Việt Nam.
Với nhà thầu, khoản 2 Điều 14 liệt kê các trường hợp được coi là có cơ sở thường trú. Cung cấp dịch vụ qua nhân viên quá 183 ngày trong bất kỳ giai đoạn 12 tháng là một trường hợp. Nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số mà doanh nghiệp nước ngoài dùng để cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam cũng được coi là cơ sở thường trú. Ngưỡng thời gian được ghi riêng trong từng hiệp định: hiệp định với Nhật Bản tính công trình xây dựng là cơ sở thường trú khi kéo dài trên 6 tháng (khoản 3 Điều 5), và dịch vụ qua nhân viên khi kéo dài tổng cộng trên 6 tháng trong bất kỳ giai đoạn 12 tháng (khoản 4 Điều 5).
Hiệp định thuế hay bị nhầm với hai cơ chế khác cũng làm giảm hoặc điều chỉnh thuế TNDN của nhà đầu tư nước ngoài.
Hiệp định tránh đánh thuế hai lần khác thuế tối thiểu toàn cầu và ưu đãi thuế trong nước thế nào?
Hiệp định tránh đánh thuế hai lần chia quyền đánh thuế giữa hai nước; thuế tối thiểu toàn cầu (GMT) đặt mức sàn cho tập đoàn lớn; ưu đãi TNDN là chính sách riêng của Việt Nam.
Hai cặp so sánh dưới đây mỗi cặp chỉ nêu điểm khác chính và dẫn sang bài chuyên sâu.
Hiệp định thuế khác thuế tối thiểu toàn cầu ở điểm nào?
Hiệp định thuế là thỏa thuận song phương, còn thuế tối thiểu toàn cầu là thuế bổ sung (GMT) theo pháp luật trong nước, áp cho tập đoàn đa quốc gia quy mô lớn.
Hai cơ chế được nối với nhau ở Luật Thuế TNDN. Khoản 5 Điều 3 Luật 67/2025/QH15 cho trừ thuế TNDN bổ sung theo quy tắc IIR vào số thuế TNDN phải nộp tại Việt Nam. Phía hiệp định, MLI được Thông tư 95/2026/TT-BTC xếp vào “Điều ước quốc tế về thuế khác” (khoản 2 Điều 3). Đối tượng, ngưỡng doanh thu và thời hạn kê khai được trình bày tại bài thuế tối thiểu toàn cầu tại Việt Nam.
Ưu đãi theo hiệp định khác ưu đãi thuế TNDN trong nước ra sao?
Ưu đãi theo hiệp định giảm thuế cho đối tượng cư trú nước ký kết, còn ưu đãi thuế TNDN trong nước được Việt Nam cấp theo ngành nghề, địa bàn của dự án.
Điều 52 Thông tư 95/2026/TT-BTC là chỗ hai loại ưu đãi gặp nhau. Theo điều này, số thuế được nước ký kết miễn, giảm như ưu đãi đặc biệt vẫn được trừ khi đối tượng cư trú Việt Nam kê khai thuế, nếu hiệp định có cam kết đó. Điều kiện và thuế suất ưu đãi trong nước được trình bày tại bài ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.
Căn cứ pháp lý
Bài viết dẫn 17 văn bản và 1 nguồn danh sách hiệp định. Mỗi văn bản được ghi số hiệu, ngày ban hành, ngày hiệu lực, bản đã dùng, tình trạng hiệu lực tra ngày 15/11/2026 và đường dẫn nguồn chính thức.
| Số hiệu / tên văn bản | Ngày ban hành | Ngày hiệu lực | Bản đã dùng | Tình trạng hiệu lực tại 15/11/2026 | Nguồn chính thức | Ngày tra |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 108/2016/QH13 (VBHN 10/VBHN-VPQH) Luật Điều ước quốc tế, sửa đổi bởi Luật 137/2025/QH15 |
09/4/2016 | 01/7/2016; phần sửa đổi từ 01/01/2026 | Hợp nhất | Còn hiệu lực; phần sửa đổi bởi Luật 137/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026 | datafiles.chinhphu.vn | 15/11/2026 |
| 108/2025/QH15 (VBHN 162/2026/VBHN-LQ-VPQH) Luật Quản lý thuế, sửa đổi bởi Luật 15/2026/QH16 |
10/12/2025 | 01/7/2026 | Gốc (Công báo) và hợp nhất 162/2026 | Còn hiệu lực từ 01/7/2026; thay Luật 38/2019/QH14 | Công báo; Công báo VBHN 162 | 15/11/2026 |
| 67/2025/QH15 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (VBHN 61/VBHN-VPQH; sửa đổi bởi Luật 09/2026/QH16) |
14/6/2025 | 01/10/2025, áp dụng từ kỳ tính thuế 2025 | Gốc (Công báo) và hợp nhất 61/VBHN-VPQH | Còn hiệu lực; được sửa đổi bởi Luật 09/2026/QH16 | Công báo; Công báo VBHN 61 | 15/11/2026 |
| 09/2026/QH16 Luật sửa đổi Luật Thuế TNCN, GTGT, TNDN, TTĐB (với Luật TNDN chỉ bổ sung khoản 14a Điều 4) |
24/4/2026 | 24/4/2026; Điều 1 đến Điều 3 từ 01/01/2026 | Gốc (văn bản sửa đổi) | Còn hiệu lực | vbpl.vn | 15/11/2026 |
| 143/2025/QH15 Luật Đầu tư (khái niệm nhà đầu tư nước ngoài, khoản 19 Điều 3) |
11/12/2025 | 01/3/2026 | Gốc (Công báo) | Còn hiệu lực từ 01/3/2026; Luật 24/2026/QH16 sửa một số điều, chưa có hiệu lực, không chạm khoản 19 Điều 3 | congbao.chinhphu.vn | 15/11/2026 |
| 252/2026/NĐ-CP Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế |
30/6/2026 | 01/7/2026 | Gốc (bản chữ trên vbpl.vn) | Còn hiệu lực | vbpl.vn | 15/11/2026 |
| 253/2026/NĐ-CP Nghị định quy định chi tiết Luật Thuế thu nhập cá nhân (Điều 4 về cá nhân cư trú) |
30/6/2026 | 01/7/2026 | Gốc (bản chữ trên vbpl.vn) | Còn hiệu lực | vbpl.vn | 15/11/2026 |
| 95/2026/TT-BTC Thông tư hướng dẫn thực hiện các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, MAP và APA |
01/7/2026 | 01/7/2026 | Gốc (bản chữ trên vbpl.vn, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật) | Còn hiệu lực; thay TT 205/2013/TT-BTC và TT 45/2021/TT-BTC; chưa thấy văn bản sửa đổi khi tra 15/11/2026 | vbpl.vn | 15/11/2026 |
| 89/2026/TT-BTC Thông tư quy định chi tiết Luật Quản lý thuế và Nghị định 252/2026/NĐ-CP |
30/6/2026 | 01/7/2026 | Gốc (bản chữ trên vbpl.vn), đọc cùng QĐ 2551/QĐ-BTC | Còn hiệu lực; đã đính chính khoản 5 Điều 99 bởi QĐ 2551/QĐ-BTC | vbpl.vn ; vanban.chinhphu.vn | 15/11/2026 |
| 2551/QĐ-BTC Quyết định đính chính Thông tư 89/2026/TT-BTC (chỉ sửa khoản 5 Điều 99) |
15/9/2026 | 15/9/2026 | Gốc | Có hiệu lực từ ngày ký 15/9/2026 | vbpl.vn | 15/11/2026 |
| 293/2026/NĐ-CP Nghị định hướng dẫn thực thi Công ước La Hay 1961 về miễn hợp pháp hóa giấy tờ công nước ngoài (Công ước Apostille) |
23/7/2026 | 11/9/2026 | Gốc (Công báo) | Còn hiệu lực từ 11/9/2026 | Công báo | 15/11/2026 |
| Hiệp định Việt Nam – Nhật Bản Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và ngăn ngừa việc trốn lậu thuế đối với thuế thu nhập |
24/10/1995 | 31/12/1995 | Bản gốc tiếng Anh (gdt.gov.vn) | Đang có hiệu lực; áp dụng cùng MLI theo lựa chọn của hai nước | gdt.gov.vn | 15/11/2026 |
| Hiệp định Việt Nam – Hàn Quốc Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và ngăn ngừa việc trốn lậu thuế đối với thuế thu nhập |
20/5/1994 | 11/9/1994 (theo danh sách trên gdt.gov.vn) | Bản gốc tiếng Anh (gdt.gov.vn); khoản 2 Điều 10 đối chiếu thêm bản đăng trên law.go.kr | Đang có hiệu lực; sửa đổi bởi Nghị định thư thứ hai ký 27/11/2019, hiệu lực 20/01/2021, áp dụng từ 01/01/2022, không sửa Điều 5 và Điều 10; áp dụng cùng MLI theo lựa chọn của hai nước | gdt.gov.vn; Bộ Ngoại giao | 15/11/2026 |
| MLI Hiệp định đa phương thực hiện các biện pháp liên quan đến Hiệp định thuế về ngăn ngừa xói mòn cơ sở tính thuế và chuyển lợi nhuận |
09/02/2022 (Việt Nam ký) | 01/9/2023 (với Việt Nam) | Trang điều ước của Bộ Ngoại giao | Đang có hiệu lực | treaty.mofa.gov.vn | 15/11/2026 |
| 205/2013/TT-BTC Thông tư hướng dẫn thực hiện các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (văn bản cũ) |
24/12/2013 | 06/02/2014 | Gốc (trang thuộc tính) | Hết hiệu lực toàn bộ từ 01/7/2026 theo khoản 2 Điều 84 TT 95/2026; trang vbpl chưa cập nhật | vbpl.vn | 15/11/2026 |
| 45/2021/TT-BTC Thông tư hướng dẫn áp dụng APA (văn bản cũ) |
18/6/2021 | 03/8/2021 | Gốc (trang thuộc tính) | Hết hiệu lực toàn bộ từ 01/7/2026 theo khoản 2 Điều 84 TT 95/2026; trang vbpl chưa cập nhật | vbpl.vn | 15/11/2026 |
| 80/2021/TT-BTC Thông tư hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2019 (văn bản cũ) |
29/9/2021 | 01/01/2022 | Gốc (trang thuộc tính) | Hết hiệu lực toàn bộ từ 01/7/2026 (điểm h khoản 3 Điều 99 TT 89/2026) | vbpl.vn | 15/11/2026 |
| Nguồn danh sách Bộ Tài chính, tin “Việt Nam và Công quốc Liechtenstein ký Hiệp định tránh đánh thuế hai lần” (82 ký, 78 hiệu lực) |
Đăng 18/10/2026 | Không áp dụng | Tin chính thức của Bộ Tài chính | Số liệu tại 18/10/2026 (82 hiệp định ký, 78 có hiệu lực); không thấy hiệp định mới ký từ 18/10 đến 15/11/2026 | mof.gov.vn | 15/11/2026 |
Nhà đầu tư cần xác định một hiệp định cụ thể có áp dụng cho khoản thu nhập của mình hay không có thể liên hệ luật sư để được rà hồ sơ cư trú và hợp đồng trước khi nộp cơ quan thuế.




